115 Yıllık Boğaziçi Üniversitesi Meteorolojik Verileri Yapay Zeka ile Dijitalleştiriliyor

Boğaziçi Üniversitesi'nde Meteorolojik Bilimsel Miras Yapay Zeka İle Korunuyor

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Meteoroloji Laboratuvarı, meteorolojik bilimsel mirasın korunması amacıyla geliştirdiği projeyle, 1911 yılından beri kesintisiz olarak tutulan grafik kayıtlarını yapay zeka destekli sayısallaştırma çalışmalarına başladı. 2025 Nisan ayında başlayan proje, yıl sonunda tamamlanarak verilerin dijital ortamda erişime açılmasını hedefliyor.

115 Yıllık Veriler İklim Hafızası Niteliğinde

Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvarı Şefi Ayfer Serap Söğüt, meteorolojik verilerin sadece gündelik hava durumu tahmini değil, aynı zamanda uzun vadeli iklim analizleri için kritik olduğunu belirtti. Yapay zeka ve büyük veri analitiği metodlarıyla bu veriler üzerinde daha güvenilir iklim öngörüleri oluşturulması amaçlanıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü İstanbul Bölge Müdürü Atakan Çelebi ise bu uzun süreli veri setinin, Türkiye’nin iklim hafızası olarak iklim değişikliğinin somut şekilde takip edilebilmesine olanak sağladığını vurguladı.

Projede Hedeflenen Çalışma ve Katkılar

KRDAE Müdürü Prof. Dr. Özer Çinicioğlu, İstanbul’daki ölçümlerde zaman zaman kesintiler yaşandığını ancak Kandilli Rasathanesi kayıtlarının bu kesintileri telafi ederek toplumun ortak hafızasını oluşturduğunu ifade etti. Projede sıcaklık, yağış, basınç, nem, rüzgâr ve güneşlenme gibi meteorolojik parametrelerin analog grafik kayıtları yapay zeka ve veri bilimi teknikleriyle sayısallaştırılarak yeniden analiz edilecek. Bu yüksek çözünürlüklü veriler, ekstrem hava olayları ve afet risk analizlerinde önemli bir kaynak oluşturacak.

Verilerin Erişimi ve Kullanım Alanları

Sayısallaştırılan 115 yıllık meteorolojik veri seti, kamu kurumları ve araştırmacılar için erişilebilir hale getirilecek. Elde edilen bu verilerle afet yönetimi, tarım, su kaynakları yönetimi ve şehir planlaması gibi birçok kritik alanda daha doğru ve etkili karar mekanizmalarının geliştirilmesi bekleniyor. Böylece uzun dönemli iklim değişikliği çalışmaları ile atmosfer dinamiği araştırmalarının bilimsel altyapısı güçlendirilmiş olacak.

Tarihsel Kayıtların Geleceğe Aktarımı

1911 yılından bugüne dek tutulan meteorolojik grafik kayıtlarının dijitalleştirilmesi, Türkiye’de iklim verilerinin tarihsel eğilimlerini inceleme fırsatını artırırken, meteorolojik veri mirasının gelecek nesillere aktarılmasını da kolaylaştıracak. Projenin tamamlanmasıyla birlikte, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi önemli bir bilimsel kaynağı güncellemiş ve kamuoyu ile araştırmacılara kritik bir veri altyapısı sunmuş olacak.