15-18 Yaş Arasındaki Çocuklarda Ceza İndirimi Kaldırılsın Çağrısı: Suça Sürüklenen Gençlerde Yeni Bir Adalet Modeli Gerekiyor

15-18 Yaş Arasındaki Çocuklarda Ceza İndirimi Kaldırılsın Çağrısı

Ankara Cumhuriyet Başsavcı Vekili Pınar Akdoğan, TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu'nda yaptığı sunumda, gelişen internet ve sosyal medya ortamında 15-18 yaş grubundaki çocukların algılarının çok daha açık olduğunu belirterek, Türk Ceza Kanunu’nun 31. maddesinde yer alan yaş küçüklüğüne bağlı ceza indiriminin bu yaş grubunda uygulanmaması gerektiğini ifade etti.

Çocuk Adalet Sisteminde Yaş Küçüklüğü Düzenlemesi

Akdoğan, Türk Ceza Kanunu'nda 12-15 ve 15-18 yaş grupları arasında açık bir ayrım yapıldığını ve özellikle 15-18 yaş arası çocuklar için kasten öldürme, nitelikli cinsel istismar, yağma ve terör suçlarında ceza sorumluluğunun tam kabul edilmesi gerektiğini vurguladı. Bu yaş grubuna yönelik ceza indirimi uygulamalarının mağdurların haklarının göz ardı edilmesine yol açtığını ve suça karışan çocukların sosyal medyada suç eylemlerini prestijli hale getirmeleri gibi olumsuz etkileri teşvik ettiğini kaydetti.

Tekerrür Hükümleri ve Suç Algısı

Başsavcı Vekili, 15-18 yaş grubundaki çocukların tekrar eden suçlarda daha etkin olarak tekerrür hükümlerine tabi tutulmasının önemine dikkat çekti. Çocukların işledikleri suçları oyun olarak algılamaları ve yaptıkları eylemlerin sonuçlarını kavrayamamaları nedeniyle tekerrür eden suç oranlarının yüksek olduğunu belirtti. Ayrıca suç işleyen çocukların bazı durumlarda aile veya çevre tarafından suç teşvik edilir hale gelmesinin karşısında daha sıkı önlemler alınması gerektiğini bildirdi.

Sosyal İnceleme Raporlarının Önemi

Akdoğan, sosyal inceleme raporlarının mahkeme aşamasında hakimlerin takdir yetkisinde önemli rol oynadığını ifade etti. Bu raporların, çocuğun aile, sosyal çevre ve eğitim durumu gibi faktörlerin detaylı şekilde araştırılmasını sağlayarak adalet sistemine yol gösterdiğini belirtti. Ancak soruşturma aşamasında bu raporların alınmasının dosya yoğunluğunu artıracağına dikkat çekti.

Suçtan Doğan Mağduriyetin Aileler Tarafından Giderilmesi Gerekliliği

Akdoğan, suçtan etkilenen mağdurun haklarının da gözetilmesi gerektiğini ve özellikle ailelerin çocuklarının işlerindeki mağduriyetlere müdahale ederek önleyici rol üstlenmelerinin şart olduğunu belirtti. Ebeveynlerin sorumluluklarının Türk Ceza Kanunu’nun 233. maddesiyle netleştirilerek, çocukların korunmasına katkı sağlanabileceğini kaydetti.

Cezai İndirimin Uygulandığı Suç Kategorileri ve Öneriler

Kasten öldürme, terör ve ağır cinsel istismar gibi suçlarda ceza indiriminin kaldırılması gerektiğine vurgu yapan Akdoğan, daha hafif suçlarda ise gerekirse indirim oranlarının artırılabileceğini belirtti. Ayrıca özellikle uzlaşmaya tabi suçlarda, çocukların suçun farkına varamaması nedeniyle sınırlandırmalar getirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Cezaevine Girmenin Çocuklar Arasında Övünç Kaynağı Haline Gelmesi

Cumhuriyet Savcısı Mahmut Nedim Başarangil, çocuklar arasında cezaevine girmenin bazen bir rütbe veya sosyal statü olarak algılandığını ve bunun suça yönelimi artırdığını söyledi. Savcılık olarak, suç öncesi koruyucu tedbirlerin Aile, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları iş birliğiyle artırılması gerektiğine dikkat çekti.

Tekrar Suç İşleyen Çocuklarda İndirim Uygulanmaması Gerekliliği

Başarangil, özellikle suç işlemeyi alışkanlık haline getiren çocuklarda ceza indirimi uygulanmaması gerektiğini belirtti. Koruma ve bakım tedbirlerinin etkin uygulanmadığı durumlarda, çocukların kısa sürede tekrar suç işlemeye devam ettiğine dikkat çekerek denetim mekanizmalarının güçlendirilmesini önerdi.

Hakimler İçin Net Düzenlemelerin Gerekliliği

Akdoğan, hakimlerin üst sınırdan ceza vermekten çekindiklerini belirterek, yasaların daha net ve açık düzenlenmesi gerektiğini ifade etti. Bu sayede hakimlerin karar verirken korkmadan tam yetkiyle hareket edebileceklerini ve mağdurların adalet duygusunun güçlendirileceğini söyledi.

Toplumsal Güvenlik ve Çocuk Adalet Sistemi İçin Somut Öneriler

Komisyon Başkanı AK Parti Antalya Milletvekili Mustafa Köse, çocuk adalet sisteminde hem mağdurun hem suça sürüklenen çocuğun haklarının dengede tutulmasına, toplumsal güvenliğin sağlanmasına ve suçun önlenmesine yönelik gerçekçi ve uygulanabilir raporlar hazırlamanın önemine dikkat çekti. Çalışmaların bilimsel ve saha deneyimleri ışığında yürütüldüğünü ifade etti.