6 Şubat Depremleri Davalarında Kritik Bilirkişi Raporu Eksiklikleri ve Sorunlar

6 Şubat Depremleri Davalarında Bilirkişi Raporlarındaki Çelişkiler

Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Koçak, 6 Şubat 2023 tarihlerinde yaşanan depremlere ilişkin devam eden hukuki süreçlerde bilirkişi raporları arasında önemli farklılıklar ve eksiklikler olduğunu belirtti. Koçak, bazı dosyalarda binaların yıkım nedenlerinin açık şekilde tespit edilemediğini vurgulayarak, deprem anında alınan önlemlerden çok binaların dayanıklılığının esas olduğunu ifade etti.

Bilirkişi Raporlarında Delil Toplama ve Analiz Sürecindeki Problemler

Koçak, yargı süreçlerini zorlaştıran en temel sorunlardan birinin delil toplama aşamasında yaşanan eksiklikler olduğunu söyledi. Bilirkişilere ulaşan bilgilerin yetersizliği nedeniyle binaların yıkım şeklinin ve sebebinin raporlarda net olarak tanımlanmadığını belirtti. Ayrıca bazı dosyalarda sonradan hazırlanan mütalaaların süreci karmaşık hale getirdiğini ve yıkılmış bir binanın performans analiziyle kurtarılamayacağına dikkat çekti.

Deprem Afetinin Temel Sebebi: İnsan Faktörü

Prof. Dr. Ali Koçak, afet kavramının depremle eş tutulmaması gerektiğini, doğa olayının doğrudan afet yaratmadığını ifade etti. Asıl felaketin, insanların yaptığı yapıların dayanıksızlığı ve riskli inşaat uygulamalarından kaynaklandığını dile getirdi. Bu nedenle müteahhitler, mühendisler ile kamu kurumlarının yargılanarak sorumluluklarının ortaya konması gerektiğini belirtti.

Adalet Arayışının Amacı: Gelecekteki Can Kayıplarını Önlemek

Koçak, depremzede ailelerin oluşturduğu "Adalet Peşinde Aileleri Platformu"nun esas hedefinin gelecekte benzer afetlerde can kaybını önlemek olduğunu vurguladı. Hukuki süreçlerin, yapılan hataların ortaya çıkarılması ve sorumluların hesap vermesi bakımından bir ders niteliği taşıdığını dile getirdi. Prof. Dr. Koçak, sadece hasar gören toplumun değil, sektörde ve kamu kurumlarında görev yapan herkesin bu derslerden faydalanması gerektiğini söyledi.

Binaların Yıkılma Nedenlerinin Ayrıntılı Analizi Gerekli

Deprem sonrası yapılacak bilirkişi incelemelerinde, bina enkazının kaldırılması nedeniyle delillerin önemine dikkat çeken Koçak, kapsamlı teknik incelemelerin yapılmadığını kaydetti. Karot numunelerinden taşıyıcı elemanların ve zemin durumunun analizine kadar detaylı çalışmaların rapor hazırlanırken mutlaka yer alması gerektiğini belirtti. Yıkılan binaların öncelikle nasıl ve neden yıkıldığının net bir şekilde ortaya konulmasının yargı süreçlerinin temelini oluşturduğunu ifade etti.

Gelecekteki Deprem Riskleri ve Hazırlık

Türkiye'nin birden fazla bölgesinin deprem riski altında olduğunu hatırlatan Koçak, Marmara, Ege, Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde özellikle tehlike büyüdüğünü belirtti. Bu nedenle güçlü ve güvenilir yapılaşmanın ve etkili kontrol mekanizmalarının geliştirilmesinin önemine vurgu yaptı. Olası yeni depremlerde can kaybının önlenmesinde yapılacak yargılamaların ve alınacak önlemlerin büyük rol oynayacağını sözlerine ekledi.