AB Kurumlarına 64 Kuruluştan İsrail’e Yaptırım Çağrısı: Ortaklık Anlaşması Askıya Alınmalı

64 Kuruluştan AB’ye İsrail’e Karşı Yaptırım Talebi

Uluslararası insan hakları savunucuları, insani yardım kuruluşları ve sendikaların da aralarında bulunduğu toplam 64 kuruluş, Avrupa Birliği kurumlarına İsrail ile ilişkilerde bir dizi yaptırım adımı atılması çağrısında bulunan ortak bir mektup gönderdi.

Mektup Kimlere Gönderildi ve İçeriği

Söz konusu mektup, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile AB üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarına iletildi. Mektupta, İsrail makamlarının Filistin’de baskı ve ilhak politikalarını artırdığı, ayrıca Filistin ve Lübnan’da uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiği vurgulandı.

Yaptırımların Hayata Geçirilmesi Talebi

Kuruluşlar, AB’nin Eylül 2025’te önerdiği ancak halen uygulamaya konulmayan yaptırımların hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın askıya alınmasını, yasa dışı İsrail yerleşimleriyle ticaretin yasaklanmasını ve İsrail’e silah transferlerinin durdurulmasını istedi.

İhlallerin Ayrıntıları ve İnsan Hakları Vurgusu

Mektupta, AB’nin 2025’in Haziran ayında İsrail’in Ortaklık Anlaşması’nın insan hakları ve demokratik ilkeleri içeren 2. maddesini ihlal ettiğini tespit ettiği hatırlatıldı. İsrail’in hem kendi topraklarında hem de işgal altındaki Filistin ve Lübnan topraklarındaki uygulamalarının bu ihlali derinleştirdiği ve bölgede ciddi insani krizlere yol açtığı ifade edildi.

İdam Cezasına ve Ayrımcı Politikalara Tepki

İsrail parlamentosu tarafından kabul edilen ve Filistinlilere yönelik olduğu belirtilen idam cezası düzenlemesi, yaşam hakkı ve adil yargılanma hakkının açık bir ihlali olarak değerlendirildi. Bu düzenlemenin aynı zamanda Filistin halkına karşı ayrımcı yasa ve politikaların bir parçası olduğu, Uluslararası Adalet Divanı’nın 2024 Temmuz’daki danışma görüşlerine atıfla belirtildi.

Batı Şeria’da Baskı ve Şiddet Artıyor

Mektupta, İsrail’in Batı Şeria’daki ilhak politikalarını hızlandırdığı, Filistinlilere yönelik baskıların yaygınlaştığı, yeni kontrol noktalarının kurulduğu ve yerleşimci şiddetinin arttığı ifade edildi. Ayrıca Birleşmiş Milletler verilerine göre bu yıl İsrail güçleri ve yerleşimciler nedeniyle çok sayıda Filistinli hayatını kaybetti veya yaralandı.

Gözaltı Politikaları ve İnsan Hakları İhlalleri

İsrail'de idari tutukluluk dahil olmak üzere yargılama olmaksızın binlerce Filistinlinin gözaltında tutulduğu, çocukların da bu duruma dahil olduğu kaydedildi. Gözaltındaki kötü muamele ve işkencelerin sürdüğü, Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin ise bu cezaevlerine erişimine izin verilmediği ifade edildi.

Gazze’de İnsanî Kriz ve Lübnan’daki Durum

Gazze Şeridi’nde devam eden insani krizin, İsrail’in Uluslararası Adalet Divanı tarafından alınan bağlayıcı tedbirlere uymaması nedeniyle derinleştiği belirtildi. Ayrıca, Ekim 2025’te ilan edilen ateşkese rağmen saldırıların sürdüğü, insani yardım faaliyetlerinin kısıtlandığı bildirildi. Lübnan’da ise İsrail’in askeri operasyonları nedeniyle geniş çaplı yerinden edilmeler yaşandığı ve sivil altyapı ile sağlık tesislerinin hedef alındığı vurgulandı.

AB’de Yaptırımlara İlişkin Tartışmalar

Mektupta, AB’nin İsrail politikalarına yönelik açıklamalarının uzun süredir somut neticeler doğurmadığı belirtildi. Bazı AB ülkelerinin yasa dışı yerleşim ürünlerine yönelik kısıtlamalar getirmeye çalıştığı ancak AB Konseyi’nde Ortaklık Anlaşması’nın ticari hükümlerinin askıya alınmasına yönelik kesin çoğunluğun sağlanamadığına dikkat çekildi. Bu durumun insan hakları maddesinin uygulanabilirliğini zayıflattığı ifade edildi.

Silah Transferlerinin Hemen Durdurulması Gerekiyor

64 kuruluş, AB ve üye ülkelere İsrail’e yönelik silah, mühimmat, ekipman ve çift kullanımlı ürünlerin transferini derhal durdurma çağrısı yaptı. Bu talebin yalnızca siyasi bir tercih değil, uluslararası hukuk ve AB düzenlemelerinden kaynaklanan hukuki bir yükümlülük olduğu belirtildi. Filistin ve Lübnan halkları için somut adımlar atılması gerektiği bir kez daha vurgulandı.

İmza Sahipleri

Mektuba, 15 uluslararası ve 49 ülke bazlı insan hakları ile insani yardım kuruluşu imza attı.