ABD, Çin'i Gizli Nükleer Deneme Yapmakla Suçladı: Çin'den Sert Ret

ABD'den Çin'e Gizli Nükleer Deneme Suçlaması

ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Christopher Yeaw, Kazakistan'daki izleme istasyonlarının 22 Haziran 2020'de Çin'in batı bölgesinde 2,75 büyüklüğünde bir patlama tespit ettiğini belirtti. Bu gelişme, Çin'in düşük ölçekli gizli bir nükleer deneme gerçekleştirdiği iddiasını gündeme taşıdı.

Çin Hükümeti Suçlamaları Kesinlikle Reddetti

Washington'daki Çin Büyükelçiliği ise iddiaların tamamen asılsız olduğunu savunarak, ABD'nin bu suçlamayı nükleer denemelere yeniden başlamak için bahane üretmek amacıyla kullandığını açıkladı.

Nükleer Test Yöntemleri ve Tarihçesi

Atmosferik Nükleer Testler ilk olarak yer üstünde yapıldı; 1980 yılına kadar çeşitli ülkelerce gerçekleştirilen bu testler, radyoaktif kirlenme nedeniyle yasaklandı. ABD, 1945 yılında New Mexico'da Trinity adlı ilk yer üstü nükleer denemesini yaparak nükleer çağı başlattı.

Bu testlerin ardından Japonya'nın Hiroşima ve Nagasaki şehirlerine atılan atom bombaları, yüz binlerce insanın ölümüne ve büyük tahribata yol açtı. Küresel gözlemcilere göre nükleer güçler toplamda 528 atmosferik nükleer test gerçekleştirdi.

Yer Altı Nükleer Testlerinin Uygulaması

Yer altı testleri, radyoaktif maddelerin atmosfere yayılmasını önlemek için tercih edilmektedir. Bu testler, jeolojik olarak incelenen bölgelere kurulan özel kapsüllerde yapılmakta, patlama ardından oluşan yeraltı boşlukları ile yüzeyde çöküntüler meydana gelmektedir.

Böylece, testlerin gizliliği sağlanırken toprağın ve su kaynaklarının kirlenme riski de minimize edilmeye çalışılmaktadır. Testler sıklıkla nüfus merkezlerinden uzak bölgelerde icra edilir.

Son Onaylı Nükleer Test ve Uluslararası Anlaşmalar

Kuzey Kore'nin 2017 yılında gerçekleştirdiği nükleer deneme, onaylanan en son nükleer test olarak kayıtlara geçti. Pyongyang yönetimi hidrojen bombası denemesini başarılı olarak duyurmuş, yaklaşık 100-150 kiloton büyüklüğündeki patlama bölgedeki gerilimi artırmıştı.

Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Anlaşması (CTBT), 1996 yılında yürürlüğe girmese de 187 ülke tarafından imzalanmış, 178 ülke tarafından onaylanmıştır. Çin, Hindistan, Pakistan, Kuzey Kore ve ABD gibi önemli nükleer güçler ise anlaşmayı onaylamamıştır.

Nükleer Denemelerin Küresel Tarihi

ABD'nin 1945'te Japonya'ya attığı atom bombalarından sonra, Sovyetler Birliği 1949'da nükleer testi gerçekleştiren ikinci ülke olarak sahneye çıktı. Ardından İngiltere, Fransa ve Çin gibi ülkeler de nükleer deneme yaparak nükleer güçler arasına girdi.

Tarihin en güçlü nükleer silahı olan Sovyetler Birliği'nin "Çar Bombası," 1961 yılında 58 megatonluk patlamayla test edilmiştir. 1963 yılında imzalanan Sınırlı Nükleer Deneme Yasağı Anlaşması, atmosferik testlerin büyük ölçüde sona ermesini sağlamıştır.

Nükleer Silahların Yayılması ve Anlaşmalar

Birleşmiş Milletler, nükleer silahların yayılmasının engellenmesi ve silahsızlanmanın teşviki amacıyla 1970'te Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'nı (NPT) yürürlüğe koymuştur. Ancak Hindistan, Pakistan ve Kuzey Kore gibi ülkeler bu anlaşmayı imzalamamış veya çekilmiştir.

Bugün, dünya genelinde nükleer denemelerin ve silahların kontrolü konusunda önemli siyasi ve diplomatik çabalar devam etmektedir.