ABD Dışişleri Bakanı Rubio: Hürmüz Boğazı Uluslararası Hukuka Göre Serbesttir, İran’ın Kapama Girişimleri Kabul Edilemez

ABD Dışişleri Bakanı Rubio'dan Hürmüz Boğazı Açıklaması

Marco Rubio, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası hukuk kapsamında tamamen açık bir deniz yolu olduğunu ve hiçbir devletin burada hakimiyet kurmaya hakkı olmadığını belirtti. Beyaz Saray'da düzenlenen basın toplantısında, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde kısıtlamalar uygulama çabalarının uluslararası hukuk açısından “tamamen gayrimeşru” ve “kabul edilemez” olduğunu ifade etti.

ABD'nin Özgürlük Projesi ve Bölgedeki Askeri Operasyonlar

Rubio, İran'ın bu stratejik su yolunu kimlerin kullanacağını belirlemesinin engellenmesi gerektiğini belirterek, “Bir şey yapılması gerekiyor” ifadelerini kullandı. Bu kapsamda ABD ordusunun “Özgürlük Projesi” adı verilen operasyonu genişleterek ticari gemilere bölgedeki geçişlerinde eşlik ettiğini açıkladı. Söz konusu operasyonun tamamen savunma amaçlı olduğunu ve ABD’nin önce saldırıya uğramadıkça ateş etmeyeceğini açıklayan Rubio, İran’dan gelebilecek herhangi bir saldırıya karşı ise ölçekli ve ölümcül yanıt vereceklerini vurguladı.

İran’ın Sloganları ve Durumun Gerginliği

İran tarafından gelen açıklamalara göre Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasına yönelik karar devam edecek. İran meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Amerika Birleşik Devletleri'nin bu tutumunu “tahammül edilemez” olarak nitelendirirken, “Yeni başlangıçlar yaptık” mesajını verdi. İran'ın bölgedeki gerilimi artıran bu hamleleri, küresel enerji piyasasında petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

Gemilerin Tehlike Altında Olması ve İnsan Kaybı Endişeleri

Rubio, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin İran rejimi tarafından “ölüme terk edildiğini” kaydetti ve çatışmaya doğrudan dahil olmayan ülkelerin de tehlike altında olduğunu belirtti. Yiyecek ve su stoklarının azaldığını, en az 10 denizcinin hayatını kaybettiğini hatırlattı. Ayrıca bazı ülkelerin, kendi bayrakları altında seyreden gemilerin güvenli geçişi için ABD’den destek talep ettiğini açıkladı.

Diplomasi ve Gelecek Beklentileri

Rubio, İran’ın sağduyulu hareket ederek diplomatik çözüm yoluna dönmesinin kritik olduğunu ve müzakere masasına gelmesi gerektiğini ifade etti. “Aksi takdirde daha fazla izolasyon, ekonomik yıkım ve nihai yenilgi kaçınılmaz olacak” diyerek İran'ın kararlarında ABD'nin kararlılığını göz ardı etmemesi gerektiğini belirtti.

Özgürlük Projesi Nedir?

4 Mayıs'ta Başkan Donald Trump tarafından açıklanan “Özgürlük Projesi”, Hürmüz Boğazı’nda ABD donanmasının ticari gemilere koruma sağlayarak güvenli geçişlerini temin etmeyi amaçlayan geçici bir askeri girişimdir. Savunma Bakanı Hegseth, iki ABD bayraklı geminin başarılı şekilde boğazdan geçtiğini ve bu operasyonun İran’ın saldırgan tutumuna karşı masum deniz taşımacılığını koruduğunu söyledi. İran ise ABD savaş gemisine saldırı düzenlendiğini ve bir BAE tankerinin vurulduğunu iddia etmektedir.

Bölgedeki Güncel Durum ve Enerji Piyasalarına Etkisi

İran, 28 Şubat tarihinde ABD ve İsrail’den saldırı aldığını belirterek Hürmüz Boğazı'ndan geçen deniz trafiğini büyük ölçüde kısıtlamıştır. ABD ise İran limanlarına yönelik abluka uygulamaya devam etmektedir. Bu gelişmeler, küresel petrol fiyatlarının yükselmesine ve enerji güvenliği konusundaki endişelerin artmasına yol açmıştır.