ABD-İran Gerilimi Hürmüz Boğazı'nı Felç Etti: Petrol Fiyatları %6’dan Fazla Yükseldi

Hürmüz Boğazı’ndaki Gerilim Petrol Piyasalarını Sarsıyor

ABD'nin bir İran kargo gemisine el koymasının ardından Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği büyük ölçüde durdu ve bunun sonucunda ABD ile İran arasında var olan ateşkesin sona erebileceği endişeleri güçlendi. Bu gelişmeler küresel petrol fiyatlarını yüzde 6’dan fazla artırdı.

Petrol Fiyatlarında Kritik Artış

Brent petrol vadeli işlemleri erken saatlerde varil başına 95,89 dolara çıkarak yüzde 6,1 artış gösterirken, ABD Batı Teksas Ham Petrolü fiyatı ise yüzde 6,5 yükselişle 89,31 dolara ulaştı. İran'ın Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere açtığını açıklaması ve ABD Başkanı Donald Trump’ın boğazın tekrar kapatılmayacağına dair verdiği güvenceye rağmen, gerilim piyasalarda yüksek volatiliteye neden oldu.

Petrol Üretiminde Kesintiler ve Bölgede Abluka

Körfez bölgesindeki ülkelerin günlük yaklaşık 10-11 milyon varil ham petrol üretiminin kesintiye uğraması, küresel arzı olumsuz etkiledi. ABD’nin İran limanlarına uyguladığı abluka, İran'ın ise Hürmüz Boğazı’nda kendi abluka uygulamalarını değiştirip yeniden devreye alması piyasa koşullarını daha da karmaşık hale getirdi. MST Marquee araştırma başkanı Saul Kavonic, piyasanın gerçek ticari akış yerine sosyal medyada yapılan açıklamalar nedeniyle dalgalandığını vurguladı.

Deniz Ticareti ve Ekonomik Kayıplar

Kpler verilerine göre, savaş nedeniyle boğazdan geçen gemi sayısı 1 Mart’tan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Öte yandan İran-ABD arasındaki çatışma, sadece ilk 50 gününde 50 milyar dolar değerinde petrol kaybına yol açtı; bu da küresel petrol talebinde ciddi bir açığın meydana gelmesine neden oldu. Savaşın başlamasıyla birlikte küresel piyasadan 500 milyon varilden fazla ham petrol çekildi ve bu büyüklük, uluslararası denizcilik için dört ay boyunca gerekli yakıt miktarına eşdeğer oldu.

Körfez Ülkelerinin Üretimindeki Dramatik Düşüş

Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Umman gibi Körfez ülkeleri, Mart ayında petrol üretimlerini günlük yaklaşık 8 milyon varilden neredeyse sıfıra indirirken, jet yakıtı ihracatları Şubat’a kıyasla ciddi ölçüde azaldı. Bu durum, havacılık sektöründeki uçuş kapasitelerinin önemli ölçüde daralmasına sebep oldu.

Gelecekteki Perspektif ve Küresel Stoklar

Uzmanlar, devam eden belirsizlik ve kesintilerin önümüzdeki yıllarda da etkili olacağını belirtiyor. Ülkelerin rezerv stoklarını hızlı şekilde tüketmesiyle birlikte, küresel petrol stokları Nisan ayında yaklaşık 45 milyon varil azaldı. Mart sonundan itibaren üretim kesintilerinin 12 milyon varile ulaşması, krizden çıkışın uzun vadede mümkün olacağını gösteriyor.