ABD-İsrail ile İran Arasındaki Savaşın Perde Arkası: STRATCOM 2026'da Kritik Değerlendirmeler

STRATCOM 2026'da ABD-İsrail ile İran Gerilimi Derinlemesine İncelendi

Milli İstihbarat Akademisi Başkan Yardımcısı Hakkı Uygur, ABD-İsrail ile İran arasındaki süregelen çatışma riskini ve bu konudaki tarihsel bağlamı STRATCOM 2026'da kapsamlı şekilde değerlendirdi. Kritik zirvede, bölgesel gerilimlerin küresel dengeler üzerindeki etkileri detaylarıyla ele alındı.

1953 Darbesinin Bugünkü Gerilimlere Etkisi

Uygur, İran’da 1953 yılında Birleşik Krallık ve ABD destekli askeri darbenin, İran toplumunda derin güvensizlik yarattığını vurguladı. Bu darbenin Muhammed Rıza Şah’a uzun yıllar mutlak iktidar sağlamasının yanı sıra muhalefeti radikalize ettiğini ve çeşitli silahlı grupların ortaya çıkmasına zemin hazırladığını belirtti.

İran Devrimi ve Amerikan Büyükelçiliği’ne Saldırı

Darbenin ardından gelişen olaylardan biri olarak İran devriminin hemen sonrası gerçekleşen Amerikan Büyükelçiliği saldırısına dikkat çeken Uygur, Amerikalıların İran algısının fanatiklik temeline dayandığını ve bu algının Hollywood yapımlarıyla da pekiştirildiğini ifade etti. Bu durum iki ülke arasındaki tarihsel kopukluğun temel unsurlarından biri olarak değerlendirildi.

Müzakere Süreçleri ve ABD’nin Tutumu

Uygur, 2005 yılında İran içerisinde müzakere girişimlerinin olduğuna ancak ABD’ye duyulan güvensizliğin bu süreçleri sekteye uğrattığına işaret etti. Hamaney’in nükleer anlaşmaya ilişkin açıklamalarını değerlendirirken, Trump döneminde anlaşmadan çekilmenin ve sert tutumların süreci olumsuz etkilediğini belirtti. ABD’nin İran’a karşı izlediği sert politikaların, ilişkilerde onarılması zor hasarlar yarattığını vurguladı.

Kasım Süleymani Suikastının Bölgesel Etkileri

Trump yönetiminin Kasım Süleymani suikastı da dahil olmak üzere İran’a karşı agresif politikalarının, İran eliti üzerinde önemli bir etkisi olduğunu aktaran Uygur, bu gelişmelerin iki taraf arasındaki güvensizliği derinleştirdiğini ve bölgedeki çatışma riskini yükselttiğini dile getirdi.

2022 Müzakere Girişimleri ve Rusya-Ukrayna Savaşı

Uygur, Biden döneminde 2022 Şubat ayında nükleer anlaşma müzakerelerinin gerçekleşmek üzere olduğunu ancak aynı dönemde ortaya çıkan Rusya-Ukrayna savaşının ve İran içindeki yönetim anlaşmazlığının sürecin başarısız olmasına neden olduğunu belirtti. Savaş hali ve iç siyasetteki belirsizliklerin diplomatik çabaları engellediği ifade edildi.

İran - ABD Arasında Süregelen Müzakere ve Savaş Riskleri

Son olarak Uygur, taraflar arasında süregelen anlaşmazlıkların temelinde stratejik pozisyonların değiştirilmesinin reddedilmesi olduğunu söyledi. Umman’ın müzakere yeri olarak tercih edilmesine rağmen bu süreçlerin uzun vadeli barış sağlamaktan uzak olduğunu ve yeni bir savaş döneminin sinyallerini verdiğini ifade etti.

STRATCOM 2026 zirvesi, bölgesel ve küresel krizlerin stratejik iletişim yoluyla yönetilmesi için düzenlenen panellerle devam etmektedir.