ABD-İsrail-İran Savaşı ve Bölgesel Gelecek: Yeni Basra Körfezi ve İran’ın Değişen Yüzü

ABD ve İsrail’in İran Savaşında Son Durum ve Bölgesel Yansımalar

AA Akademi’nin düzenlediği "Odak: İran" etkinliğinde, ABD ve İsrail arasında İran’a karşı yürütülen savaşın mevcut durumu, İran’ın geleceği ve savaşın bölgesel ile küresel etkileri kapsamlı bir şekilde ele alındı. Moderatörlüğünü AA Stratejik Analiz Müdürü Dr. Bilgay Duman’ın yaptığı panelde, Milli İstihbarat Akademisi Başkan Yardımcısı Hakkı Uygur detaylı değerlendirmelerde bulundu.

Savaşın Şimdiki Seyri ve İran’ın Geleceğe Bakışı

Uygur, ABD ve İsrail’in İran’a yönelttiği operasyonların halen aktif olduğunu belirterek, savaş kapsamında yaklaşık 15 bin hedefin vurulduğunu ve üst düzey İranlı yetkililerin öldürüldüğünü aktardı. Bu gelişmeler ışığında savaş sonrası İran’da köklü bir değişim yaşanacağını ve Basra Körfezi’nin politik açıdan yeni bir kimliğe bürüneceğini ifade etti. İran’ın hayatta kalması durumunda, bölgenin daha çok “Fars Körfezi” olarak anılmasının mümkün olduğunu belirtti.

İran’da Askeri ve Milliyetçi Eğilimlerin Yükselişi

Uygur, İran’da hem askerlerin hem de din adamlarının siyasi alandaki etkisinin artacağını özellikle vurguladı. Ülke içinde milliyetçilik ideolojisinin yaygın olduğunu ve savaş sonrası dönemde askeri gücün ön planda kalmasının yanı sıra sosyal özgürlüklerde belli iyileşmelerin görülebileceğini söyledi. Savaş sonrası siyasi ve ekonomik gelişmeler henüz kesin olarak öngörülemese de hibrit ve asimetrik savunma stratejilerinin etkinliğinin ortaya çıktığını ifade etti.

Nükleer Müzakereler ve İran’ın Stratejik Kararları

İran’ın yaklaşık 35 yıldır nükleer teknolojiye yönelmiş olmasının ve bu alandaki yatırımlarının karşılığında ağır yaptırımlarla yüzleşmesinin, nükleer program konusundaki kararlılığını arttırdığını belirten Uygur, savaşın hızlandırılmış nükleer gelişmelere yol açabileceği görüşünü paylaştı. Ayrıca müzakerelerde uranyum zenginleştirme konusu taraflar arasında önemli bir tartışma alanı olarak kalmaya devam ediyor.

Bölgesel ve Küresel Denge Üzerine Değerlendirmeler

Uygur’a göre İran savaşta zayıf konumda olduğunu bilmekle birlikte çatışmayı genişletmemeye ve darbelere eşdeğer yanıt vermeye çalışıyor. Öte yandan milliyetçiliğin savaş süresince etkili olmaya devam edeceğini, savaş sonrası ise yeni siyasi açılımlar ve İran’da dini meşruiyet ihtiyacının öne çıkacağını belirtti. ABD’nin bölgedeki etkisinin azaldığını ve Batı’nın İsrail’i durdurmakta zorlandığını ifade eden Uygur, savaş sonrasında Türkiye’nin hem bölgesel hem de diplomatik anlamda daha fazla rol oynayabileceğini, Trump yönetimiyle Türkiye arasındaki ilişkilerin bu bağlamda fırsat yaratabileceğini değerlendirdi.