ABD-İsrail'in İran Saldırısı ve 1990'lardan Gelen Büyük Orta Doğu Planı: Uzman Analizi

ABD-İsrail Saldırılarının Tarihsel Kökenleri 1990'lara Dayanıyor

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Mithat Atabay, İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik eş zamanlı askeri hamlelerini tarihsel bir perspektifle değerlendirerek, bu çatışmanın köklerinin 1990'lı yıllarda ABD tarafından hazırlanan bir bölgesel parçalama haritasına uzandığını ifade etti.

Orta Doğu'nun Parçalanma Planı ve İran'ın Hedef Alınması

Dr. Atabay, ABD'nin 1990'larda Orta Doğu devletlerinin çeşitli şekillerde bölüneceğini öngören bir harita yayınladığını ve son otuz yılda yaşanan gelişmelerin bu planın son aşamalarından biri olduğunu kaydetti. Özellikle enerji kaynakları açısından kritik öneme sahip olan bölgede, 1979 İslam Devrimi'nden sonra ABD ve İsrail için başlıca rakip haline gelen İran'ın bu nihai hedef listesinde yer aldığını belirtti. Atabay, ABD'nin bölgedeki diğer devletleri etkisiz hale getirdikten sonra sıranın İran'a geldiğini ve mevcut saldırıların, nükleer güç iddialarını gerekçe göstererek, aslında İran'ın siyasi ve askeri varlığını ortadan kaldırmayı amaçladığını vurguladı.

Savaşın Seyri ve Olası Kara Harekatı İhtimali

Mevcut çatışmanın büyük ölçüde elektronik ve füze saldırıları şeklinde yürütülse de, savaşların nihai sonucunun mutlaka bir kara harekatı ile belirleneceğine dikkat çeken Dr. Atabay, ABD'nin İran içindeki çeşitli grupları kışkırtarak bir iç karışıklık yaratmaya çalıştığını ancak şu ana kadar bu stratejide başarılı olamadığını ifade etti. İran'ın karşılık olarak Hürmüz Boğazı'nı kapatarak petrolü bir silah olarak kullanma yoluna gittiğini ve bu durumun küresel ekonomi üzerinde derin yıkıcı etkileri olabileceğinin altını çizdi.

Türkiye'yi Bekleyen Çifte Tehdit: Göç ve Ekonomik Şok

Dr. Mithat Atabay, çatışmaların uzaması halinde Türkiye'nin yeni bir kitlesel göç dalgası ile karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca, enerji ithalatçısı konumundaki Türkiye'nin, savaş ortamında petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki olası ani artışlar nedeniyle ödemeler dengesinde ciddi açıklar verebileceğini öngördü. Bu açığın ya yüksek faizli dış borçlanmayla ya da içeride fiyat artışlarıyla kapatılmaya çalışılmasının, toplumsal eşitsizliği ve yoksulluğu derinleştirebileceğine işaret etti.

Türkiye İçin Çıkış Yolu: Üretim Odaklı Ekonomi

Olası ekonomik şokları atlatmanın yolunun üretime ağırlık vermekten ve kendi kaynaklarına dayanmaktan geçtiğini vurgulayan Atabay, Türkiye'nin tarım ürünleri ve yeraltı kaynakları üretimini artırarak bunları dünya pazarlarına sunması gerektiğini söyledi. Dış borca dayalı bir politikanın yüksek faiz yükü getireceğini ve ülke içindeki gelir uçurumunu büyüteceğini ifade eden Atabay, 1973 petrol krizinde yaşanan yüksek enflasyon ve toplumsal gerilimlerin tekrarlanmaması için üretim temelli sağlam politikaların şart olduğunu sözlerine ekledi.