ABD ve İran Arasında Ateşkes Görüşmelerindeki Kriz Derinleşiyor

ABD ve İran Arasında Ateşkes Görüşmelerinde Anlaşma Sağlanamadı

ABD ve İran yönetimlerinin, Ortadoğu'daki çatışmayı sona erdirmeye yönelik müzakere taslağı üzerinde uzlaşıya varamaması sonrası taraflar arasında sert açıklamalar gündemdeki yerini koruyor. Beyaz Saray'da 11 Mayıs'ta düzenlenen toplantıda, dönemin ABD Başkanı Donald Trump, ateşkes önerisini "inanılmaz derecede zayıf" ve "yaşam destek ünitesine bağlı" olarak nitelendirerek oldukça olumsuz bir değerlendirme yapmıştır.

Trump'ın Sert Eleştirileri ve İran'ın Yanıtları

Trump, ABD'nin hazırladığı 14 maddelik ateşkes teklifine İran tarafının sunduğu karşı teklifi reddettiğini belirtti. Oval Ofis'teki basın toplantısında, İran'dan gelen öneriyi "okumaya bile değer bulmadığını" ifade ederek, müzakere sürecine yönelik ciddi şüphelerini dile getirdi. Buna karşın, İran Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf, İran silahlı kuvvetlerinin herhangi bir saldırıya karşılık vermeye hazır olduğunu sosyal medya üzerinden açıkladı. Kalibaf ayrıca, İran halkının haklarının kabul edilmesinden başka seçeneğin bulunmadığını vurgulayarak, ABD'nin süreçte zaman kaybetmesinin, Amerikan vergi mükelleflerine mali yük getireceğini savundu.

Tahran'ın Müzakere Teklifi ve Talepleri

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi, yapılan karşı önerilerin "sorumlu" ve "cömert" olduğunu belirtti. Yarı resmi Tasnim haber ajansının bildirdiğine göre, İran teklifinde savaşın tüm cephelerde derhal sona erdirilmesi talebi öne çıkıyor. Bu kapsamda, İsrail’in Lübnan’da Hizbullah’a yönelik saldırıları da hedef alınırken, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz abluka uygulamasının durdurulması ve İran’a karşı yeni askeri operasyonların engellenmesi talep ediliyor. Ayrıca, savaş tazminatı ve Hürmüz Boğazı üzerindeki İran egemenliği gibi önemli hususlar da müzakere metninde yer alıyor.

Zenginleştirilmiş Uranyum ve Nükleer Faaliyetler Konusu

Tasnim ajansına dayandırılan bilgilere göre, İran yönetimi, zenginleştirilmiş uranyumun ülkeden çıkarılmasına sıcak bakmamaktadır. Buna karşın, ABD tarafı nükleer programın kısıtlanması, yaptırımların kaldırılması ve Hürmüz Boğazı'ndan serbest geçişin güvence altına alınması gibi şartlar içeren bir anlaşma taslağı hazırlamıştır. Bu çerçevede, Amerikan haber kuruluşu Axios da Trump yönetiminin sunduğu taslakta bu önemli maddelerin bulunduğunu bildirmiştir.

Bölgesel Aktörlerin Tutumu ve Son Gelişmeler

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise CBS televizyonuna verdiği demeçte, savaşın sona erdirilmesi için İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun tamamen ortadan kaldırılması gerektiğini savunmaktadır. İsrail ve ABD güçlerinin 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattıkları büyük çaplı hava saldırıları bölgedeki tansiyonu yüksekte tutmaktadır. Nisan ayı başında ilan edilen ateşkes ise kırılgan ve belirsiz bir süreç olarak devam etmektedir.