ABD ve İsrail'in İran’a Ortak Saldırıları Küresel Petrol ve Doğal Gaz Fiyatlarını Zirveye Taşıdı

ABD ve İsrail'in İran'a Yönelik Ortak Operasyonları Enerji Piyasalarında Sert Dalgalanmalara Sebep Oldu

ABD ve İsrail’in İran’a gerçekleştirdiği ortak saldırıların ardından, Tahran’ın verdiği misillemeler ve artan jeopolitik risk unsurları, dünya enerji piyasalarında ciddi fiyat artışlarını tetikledi. Bu gelişmeler, özellikle petrol ve doğal gaz fiyatlarının yükselmesine ve piyasalarda belirsizliğin artmasına yol açtı.

Trump'ın Nükleer Müzakerelere İlişkin Açıklamaları Piyasalardaki Risk Algısını Derinleştirdi

27 Şubat tarihinde ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde Tahran'ın “iyi niyetli ve açık” bir tutum sergilemediğine vurgu yaparak süreçten memnun olmadığını ifade etti. Bu açıklama, piyasadaki jeopolitik risk algısını artırırken petrol fiyatlarında yükseliş eğilimini hızlandırdı.

Petrol Piyasalarında Yükselen Fiyatlar ve Jeopolitik Gerginlikler

Brent petrolün varil fiyatı, %2,8 artışla 73 dolar seviyesine çıkarak Haziran 2025’ten bu yana kaydedilen en yüksek düzeye ulaşırken, WTI ham petrolün varili de %2,6 oranında artışla 67,17 dolardan işlem gördü. Uzmanlar, bu yükselişlerde artan askeri ve siyasi gerilimlerin risk primini yükseltmesinin etkili olduğunu belirtti.

ABD ve İsrail güçlerinin İran’a yönelik saldırıları piyasa kapanışından sonra duyurulması nedeniyle fiyatlara anlık tepki verilemedi. Ancak Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiğinin neredeyse tamamen durmasının yarattığı arz kaygısı, haftanın açılışı ile birlikte fiyatların daha da sert yükselmesine neden olması bekleniyor.

Brent ve WTI Fiyatlarında Rekor Artışlar

28 Şubat itibarıyla Brent petrol fiyatları kapanışa göre yaklaşık %8,5 oranında artarak 79,19 dolar seviyesine yükseldi ve Ocak 2025’ten beri en yüksek fiyat noktası olarak kayıtlara geçti. Aynı anda WTI ham petrol fiyatları da %8,1 artışla 72,60 dolara ulaştı. Piyasalar ayrıca Asya’nın açılması ile fiyatların daha da yükselebileceği beklentisini taşıyor.

Doğal Gaz Piyasasında Benzer Bir Yükseliş Trendi

Jeopolitik gerilimlerin doğal gaz fiyatları üzerindeki etkisi de belirgin şekilde hissedildi. Avrupa’nın en aktif ticaret noktalarından Hollanda’daki sanal doğalgaz piyasa fiyatları %20’nin üzerinde artış göstererek megavat-saat başına 40,81 avro seviyesine yükseldi. Bu seviye, son bir yıl içerisindeki en yüksek fiyat olarak değerlendiriliyor.

İran'ın Petrol ve Doğal Gaz Rezervleri Küresel Piyasada Kritik Öneme Sahip

OPEC içinde üçüncü büyük üretici olan İran, günlük yaklaşık 3,3 milyon varil petrol üretimiyle küresel arzın yüzde 4 ila 4,5’ini karşılıyor. Ülkenin günlük iç rafineri kapasitesi ise 2,6 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Geçen yıl Türkiye dahil, yakıt ihracatı günlük 820 bin varile yakın gerçekleşti.

Stratejik önemi büyük olan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin üçte birinden fazlasının yapıldığı bir deniz geçiş noktasıdır. Özellikle Orta Doğu’dan sevkiyatların önemli kısmı bu rotayı kullanırken, doğal gaz ticaretinin de yüzde 20’si buradan sağlanıyor. İran'daki arzda yaşanacak düşüşler, OPEC’in yedek üretim kapasitesine rağmen piyasalarda arz sıkıntısı endişelerini artırıyor.

Güney Pars Doğal Gaz Sahası ve İran'ın Rezerv Potansiyeli

İran'ın sahip olduğu Güney Pars Doğal Gaz Sahası, dünya gaz rezervlerinin yaklaşık üçte birini barındırmakta olup, Katar ile paylaşılan önemli bir rezerv alanıdır. Söz konusu sahada büyük bir kısım doğalgaz, yaptırımlar ve teknik kısıtlamalar sebebiyle iç piyasada tüketiliyor. 2024 yılında İran’ın doğal gaz üretiminin yaklaşık 276 milyar metreküp olarak gerçekleşmesi ve bunun %94’ünün iç tüketime ayrılması da bu durumu göstermektedir.

Güney Pars sahasındaki toplam rezervler tahminen 500 trilyon fit küp olup, bunun 360 trilyon fit küpü ekonomik ve teknik açıdan üretilebilir rezerv olarak kabul edilmektedir.