ABD ve İsrail'in İran'a Saldırıları Küresel Kömür ve Doğal Gaz Fiyatlarını Rekora Taşıdı

ABD ve İsrail'in İran'a Saldırıları Enerji Piyasalarında Fiyat Dalgalanmalarına Yol Açtı

27 Şubat'ta ABD ve İsrail tarafından İran'a gerçekleştirilen saldırılarla başlayan ve İran'ın misillemeleriyle tırmanan bölgesel gerilim, doğal gaz ve kömür piyasalarında ciddi fiyat artışlarını tetikledi. Bu jeopolitik kriz, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden geçen enerji akışında risklerin yükselmesiyle gaz fiyatlarında keskin yükselişlere yol açarken, navlun ücretleri ve taşımacılık gecikmeleri nedeniyle kömür fiyatları da küresel ölçekte etkili biçimde arttı.

Kömür Fiyatları Newcastle ve Rotterdam Borsalarında Rekor Kırdı

Asya'nın referans kömür vadeli işlemleri olan Newcastle piyasasında, 27 Şubat'ta ton başına 115,80 dolar olan fiyat, 9 Mart'ta 138 dolara çıkarak Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Benzer şekilde API2 Rotterdam kömürü de 27 Şubat'ta ton başına 106 dolardan işlem görürken, 9 Mart'ta 132 dolar seviyesine yükseldi. Bu artış, Mayıs 2023’ten bu yana görülen en yüksek fiyatlar olarak kayda geçti ve enerji piyasalarında dalgalanmaların boyutunu ortaya koydu.

Jeopolitik Gerilim Doğal Gaz Piyasalarını Etkileyerek Kömüre Talebi Artırdı

Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, doğal gaz fiyatlarındaki keskin yükselişin bu krizle doğrudan ilişkili olduğunu belirtti. Alparslan, Avrupa Birliği'nde doğal gaz santrallerinde elektrik üretiminin maliyetinin mart ayında yüzde 51 oranında arttığını vurguladı. Gazdan elektrik üretiminin pahalılaşması, üreticileri kömüre yönelmeye teşvik etti; bu durum, kömür fiyatlarının yükselişinde önemli bir faktör olarak ortaya çıktı.

Yenilenebilir Enerji Yatırımları Enerji Güvenliği İçin Kritik Önemde

Alparslan, fosil yakıt fiyatlarının jeopolitik şoklara karşı kırılganlığına işaret ederek, yenilenebilir enerji kaynaklarının enerji güvenliğini güçlendirdiğini ifade etti. Başlangıç yatırım maliyetleri yüksek olsa da yenilenebilir sistemlerin işletme maliyetlerinin daha düşük olması, ülke ekonomilerinde fiyat dalgalanmalarına maruz kalmayı azaltıyor ve uzun vadede enerji arzının istikrarına katkı sağlıyor.

Türkiye’nin Enerji Politikalarında Yenilenebilir Enerji Vurgusu

Türkiye’nin küresel kömür fiyatlarındaki artıştan doğrudan etkilendiğini aktaran Alparslan, ithalata bağımlı kömür yapısının ve yaşlanan linyit santrallerinin enerji politikalarında yenilenebilir enerjiyi genişletmenin stratejik önemini artırdığını söyledi. 2025’te Türkiye’nin elektrik üretiminde kömür kullanımının önemli bir kısmının ithal kömürden karşılanması, enerji arz güvenliği açısından riskler barındırıyor.

Kömür Fiyat Artışının Arka Planında Navlun Maliyetleri de Bulunuyor

Ulusal Enerji Analizi Merkezi Araştırmacısı Lars Schernikau, kömür fiyatlarındaki yükselişte doğal gaz fiyatlarındaki keskin artışların yanı sıra sevkiyat rotalarının uzaması ve artan yakıt maliyetlerinin navlun ücretlerini yükselttiğini açıkladı. Schernikau, doğal gaz fiyatlarındaki fiziki arz kısıtlamalarının tüm enerji sektöründe fiyatları yukarı çektiğini ve bunun kömür piyasasını da etkilediğini dile getirdi.

Kömürün Enerji Portföyündeki Rolü ve Geleceği

Schernikau, elektrik üretiminde kömürün düşük maliyetli ve istikrarlı bir enerji kaynağı olmayı sürdürdüğünü belirtti. Dünyanın farklı jeolojik ve jeopolitik şartlarına bağlı olarak enerji üretiminde çeşitli kaynaklara dayalı dengeli bir portföyün gerekliliğinin altını çizdi. Uygun alternatifler olmadan kömürün enerji karışımından tamamen çıkarılmasının elektrik sistemlerini pahalı ve daha az güvenilir hale getireceğini vurguladı.

Enerji Sistemlerinde Kömüre Uzun Vadeli Yatırım Stratejisi

Uzun vadeli enerji portföylerinde kömürün payının artırılması gerektiğini belirten Schernikau, bunun yalnızca jeopolitik koşullar nedeniyle değil aynı zamanda enerji maliyetlerinin düşük tutulması ile şebeke güvenliğinin sağlanması açısından da önem taşıdığını ifade etti. Kömürün stratejik önemi, enerji sistemlerinde esneklik ve güvenilirliği sağlama açısından kritik bir faktör olmaya devam ediyor.