AB’den Sığınma Başvurusu Reddedilen Göçmenlerin Üçüncü Ülkelere Geri Gönderilmesini Kolaylaştıran Tarihi Düzenleme

Avrupa Parlamentosu Geri Gönderme Düzenlemesinde Müzakerelere Onay Verdi

Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde sığınma talepleri reddedilen kişilerin üçüncü ülkelere geri gönderilme sürecini kolaylaştırmak amacıyla hazırlanan yasal düzenlemeye ilişkin pozisyonunu belirleyerek, AB Konseyi ile müzakerelerin başlamasını onayladı. Bu kritik düzenleme, AP Genel Kurulu’nda 389 lehte, 206 aleyhte oyla kabul edildi ve yakın zamanda nihai hali için AB Konseyi ile görüşmelerin başlayacağı bildirildi.

Düzenlemenin Amacı ve Getirdiği Yenilikler

Mart 2025'te AB Komisyonu tarafından önerilen düzenleme, yasa dışı yollarla AB ülkelerine giriş yapan ve sığınma başvurusu reddedilen bireylere ilişkin geri dönüş yükümlülüklerini netleştirmekte ve bunların üçüncü ülkelere geri gönderilmesini hızlandırmaktadır. Ayrıca, tartışmalı üçüncü ülkelerle imzalanan geri dönüş merkezi anlaşmalarının yasal dayanağını güçlendirmekte ve üye devletlere, geri dönüş kararı verilen fakat yetkililerle işbirliği yapmayan kişilere yönelik cezai yaptırımlar uygulama hakkı tanımaktadır.

İtalya ve Arnavutluk Arasındaki Göçmen Merkezi Anlaşmasının Önemi

İtalya, Arnavutluk ile 6 Kasım 2023’te Roma’da imzaladığı anlaşma kapsamında, Akdeniz'de kurtarılan ve reşit olması koşuluyla sağlık durumu iyi olan erkek göçmenlerin Arnavutluk’a nakledilmesini sağlamıştır. Bu göçmenler, iltica başvuruları değerlendirilirken Arnavutluk’taki merkezlerde misafir edilmektedir. Bu model, AB üyesi bir ülkenin düzensiz göçmenleri, AB dışındaki bir ülkeye göndermesini düzenleyen ilk uygulamalardan biri olarak öne çıkmaktadır.

Arnavutluk’taki Kabul ve Geri Gönderme Merkezlerinin Durumu

İtalya tarafından Arnavutluk’un kuzeybatısındaki Şingin Limanı’nda açılan ilk kabul merkezi ile Gjader bölgesinde kurulan geri gönderme tesisi, Akdeniz’de kurtarılan üç farklı göçmen grubunun burada barındırılması için kullanıldı. Ancak, bu göçmenlerin İtalya’ya geri gönderilmesini engelleyen Roma Mahkemesi kararları nedeniyle merkezler tam kapasiteyle faaliyete başlayamamıştır ve konuyla ilgili kararlar Avrupa Adalet Divanı'na da iletilmiştir.

Eleştiriler ve Siyasi Tartışmalar

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin düzensiz göçe karşı caydırıcı araç olarak sunduğu Arnavutluk'taki göçmen merkezleri, muhalefet ve çeşitli sivil toplum kuruluşları tarafından maliyet etkinliği ve uygulanabilirlik açısından eleştirilmektedir. Bu merkezlerin işlevselliği ve maliyeti zaman zaman kamuoyunda tartışma konusu olmaktadır.