Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Abdullah Efendi’nin Rüyaları” Psikolojik Metaforlarla Ele Alındı

Anadolu Üniversitesi’nde “Abdullah Efendi’nin Rüyaları” Semineri Gerçekleştirildi

Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi tarafından organize edilen “Lambalar, Aynalar, Kadehler: Abdullah Efendi'nin Rüyaları” başlıklı seminerde, Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Araştırma Görevlisi ve Klinik Psikolog Efe Deredam, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın önemli eseri üzerinden insan psikolojisini detaylı biçimde irdeledi.

Tanpınar’ın Eseri Psikolojik Çözümlemelerle Derinleştirildi

Seminere, Psikoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Aslı Aslan ve çok sayıda akademisyen katılım gösterdi. Deredam, Abdullah Efendi karakteri üzerinden eserde yer alan insan ruhunun karmaşıklığını çeşitli psikolojik kavramlarla açıklayarak, Tanpınar’ın insanın iç dünyasını ustalıkla yansıttığını vurguladı. Bu bağlamda, eserde sembolik olarak kullanılan “lambalar, aynalar ve kadehler” metaforlarının, Freud’un kişilik yapısı kuramındaki id, ego ve süperego kavramlarıyla ilişkilendirildiğini belirtti.

Psikolojik Metaforların Anlamları ve Benlik Çatışmaları

Deredam, lambaların alt benlik olarak insanın içgüdüsel yönünü, kadehlerin benliği ve aynaların ise üst benlik yani ahlaki ve ideal yönü temsil ettiğini açıkladı. Eserde, bu üç unsurun sürekli bir etkileşim ve çatışma halinde olduğuna dikkat çekilirken, yaşamın içinde benlikte yaşanan problemlerin bu metaforlarla sembolize edildiği ifade edildi.

Abdullah Efendi’nin İçsel Dünyası ve Ruhsal Dengesi

Tanpınar’ın Abdullah Efendi karakterini kendi içine kapanık biri olarak tanımladığına dikkat çeken Deredam, karakterin toplumsal hayattan uzaklaşması ve bastırdığı duygularla yaşadığı mücadelelerin, özellikle sert süperego baskısından kaynaklandığını aktardı. Freud’un “Yas ve Melankoli” metnine referansla, kişinin içsel çatışmalarının gölge ego üzerinde baskı yarattığını ve bunun kişinin ruhsal dengesini etkilediğini belirtti. Abdullah Efendi’nin gerçeklik algısındaki zayıflığın, rüyalarla gerçek arasındaki sınırın bulanıklaşmasına yol açtığı ve benlik parçalanması ile gerçeklik arasındaki kopuşu simgelediği vurgulandı.

Seminer Soru-Cevap Bölümüyle Sonlandı

Seminerin sonunda, katılımcı kadınların psikolojik ve edebi konulardaki soruları cevaplandırıldı. Böylece, Tanpınar’ın eseri ve psikolojik derinlikleri katılımcılar tarafından farklı açılardan ele alınmış oldu.