Aile İçi Şiddetin Tehlikeli Yüzü: Durumsal ve Karakterolojik Şiddet Arasındaki Kritik Farklar

Aile İçi Şiddet Türleri ve Riskleri

Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Meryem Batık Vural, aile içi şiddetin iki temel türü olduğunu belirterek, bu türlerin ayırt edilmesinin önemine dikkat çekti. Şiddetin durumsal ve karakterolojik olarak sınıflandırıldığını anlatan Vural, karakterolojik şiddetin patolojik boyutlara ulaşabileceğini ifade etti. Bu tür şiddetin, değişimin zor olduğu ve mağdurlar üzerinde kalıcı, yıkıcı etkiler bırakabileceğine işaret etti.

Durumsal Şiddet: Geçici ve Değiştirilebilir

Durumsal şiddetin genellikle öfke kontrolü zorlukları veya baş etme yöntemlerinin eksikliğinden kaynaklandığını belirten Doç. Dr. Vural, bu şiddetin ardından failin pişmanlık duyduğunu ve olayı düzeltmeye çalıştığını dile getirdi. Durumsal şiddet yaşayan çiftlerin bireysel ve çift terapisi ile bu problemden kurtulabileceğini ifade etti.

Karakterolojik Şiddetin Patolojik Özellikleri

Karakterolojik şiddetin %20 oranında görüldüğünü, bu durumun patolojik nitelik taşıdığını vurgulayan Vural, bu şiddet tipini John Gottman'ın tanımladığı "kobralar" ve "pitbullar" metaforları ile açıkladı. Kobraların yüksek antisosyal eğilimlere sahip, dürtüsel ve egosantrik bireyler olduğunu bildiren Vural, duygusal istismar ve fiziksel şiddeti uyguladıkları eşlerine karşı genellikle yakınlığı minimumda tuttuklarını belirtti. Pitbulların ise eşlerine yoğun bağımlılık gösterdiğini, terk edilme korkusunun şiddet davranışlarını tetiklediğini anlattı.

Karakterolojik Şiddete Müdahale ve Mağdurun Korunmasının Önemi

Doç. Dr. Vural, uzun araştırmaların karakterolojik şiddetin tamamen ortadan kaldırılamayacağını gösterdiğini kaydetti. Bu tür şiddet vakalarında bireysel terapinin sınırlı etkisi olduğunu, çift terapisinin ise mağdur için zararlı sonuçlara yol açabileceğini belirtti. Mağdurun kişisel güvenlik planı yapması, kendi gücünü kazanması ve şiddet içeren ilişkiyi tanıyabilmesi gerektiğinin altını çizdi. Terk etme sürecinin zaman aldığını ve mağdurların kendi güvenliği, çocukların güvenliği ve ekonomik bağımsızlıkları için planlama yapmasının kritik olduğunu ifade etti.

Ülkemizde Aile İçi Şiddette Koruma Politikalarının Gerekliliği

Şiddetin evlilik öncesi dönemde de ortaya çıkabildiğini ve gençlerin romantik aşk evresinde bu belirtileri fark etme olasılıklarının düşük olduğunu belirten Vural, evlilik öncesinde çift danışmanlığı ve psikoeğitim programlarının farkındalık yaratmak adına önem taşıdığını söyledi. Ayrıca, durumsal ve karakterolojik şiddetin birbirinden farklı müdahale politikaları gerektirdiğini, ülkemizde mağdurların uzun süreli korunması ve güvenli kaçış stratejilerinin geliştirilmesinin şart olduğunu vurguladı.