Akaryakıtta Vergi Kaybı 600 Milyar Lirayı Aştı: GİB’den Kritik Açıklama

Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan Akaryakıtta Vergi Kaybı İddialarına Yanıt

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), akaryakıt ürünlerinden tahsil edilen vergi tutarları ve yaşanan kayıpları ayrıntılı biçimde açıkladı. 5 Mart tarihinden itibaren günlük tüketim tahminleri baz alınarak yapılan hesaplamalar sonucunda, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve tahsil edilmeyen Katma Değer Vergisi (KDV) toplamının ciddi boyutlara ulaştığı belirtildi.

Eşel Mobil Sistemi ve Vergi Kaybının Artışı

Petrol fiyatlarındaki küresel yükselişlerin enflasyon üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmek ve tüketici bütçesini korumak amacıyla Cumhurbaşkanı Kararı ile 5 Mart’tan itibaren eşel mobil sistemi devreye alındı. Bu kapsamda, ÖTV’ye tabi akaryakıt ürünlerinin %96’dan fazlası sistem kapsamına dahil edildi. Şubat ayında 44,3 milyar lira olan ÖTV tahsilatı, Mart ayında %18 azalarak 36,3 milyar liraya geriledi. Bunun nedeni ise artan maliyetler ve uygulanan vergi indirimleridir.

Tahsilat Dönemlerine Göre ÖTV Analizi

Akaryakıt ÖTV tahsilatı, 15’er günlük periyotlar halinde ve izleyen 10 gün içerisinde gerçekleştirilmektedir. Mart ayında yapılan tahsilatlar, büyük ölçüde 16 Şubat-4 Mart aralığını kapsamakta olup, bu dönemde kriz henüz derinleşmemiştir. Ancak krizin esas etkisi 16-31 Mart ve 1-15 Nisan dönemi tahsilatlarında görülecek. Nisan tahsilatı sadece 6,9 milyar lirada kaldı. Yılın ilk dört ayında yapılan kümülatif tahsilat 136,8 milyar lira idi. 2026 yılı için ÖTV tahmininin 656,5 milyar lira olması sebebiyle yılın geri kalanında yaklaşık 519,7 milyar lira tahsilatın yapılması gerekiyor.

ÖTV ve KDV’den Kaybedilen Gelir 600 Milyar Lirayı Geçecek

Eşel mobil sistemi kapsamında vazgeçilen ÖTV tutarlarının KDV gelirini de azalttığı vurgulanmakta. GİB açıklamasına göre yalnızca yılın geri kalanında yaklaşık 104 milyar liralık KDV tahsil edilemeyecek. Mevcut petrol fiyatları ve ÖTV maktu tutarları devam ettiği takdirde toplam vergi kaybının 600 milyar lirayı aşması beklenmektedir.

Güncel ÖTV Uygulamaları ve Kayıp Rakamları

Şu an motorin ve LPG ürünlerinde maktu ÖTV sıfırlanmış, benzinde ise ÖTV sadece 3,0206 lira olarak uygulanmaktadır. Bugüne kadar akaryakıt ürünlerinde yaşanan vergi kayıpları ise günlük tüketim tahminlerine dayanılarak hesaplanmış ve 5 Mart’tan itibaren ÖTV kaybı 86 milyar, tahsil edilmeyen KDV tutarı ise 17 milyar lira olarak raporlanmıştır. Böylece toplam vergi kaybı 100 milyar lirayı aşmıştır.