Almanya'nın 500 Milyar Euro Değerindeki Altyapı Fonu SVIK Sert Eleştirilerle Karşılaşıyor

Almanya'nın Altyapı ve İklim Nötrlüğü Fonu SVIK İlk Yılında Yoğun Eleştirilere Maruz Kaldı

Federal hükümet tarafından altyapı yatırımlarının hızlandırılması ve iklim nötrlüğü hedeflerine ulaşılması için kurulan 500 milyar euro büyüklüğündeki Altyapı ve İklim Nötrlüğü Özel Fonu (SVIK), kamuoyu ve uzmanlar tarafından sert eleştirilere hedef oldu. Köln Ekonomi Araştırma Enstitüsü (IW) ile Münih merkezli Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) tarafından gerçekleştirilen analiz çalışmaları, fonun kullanımında ciddi sorunlar olduğunu gösterdi.

Fonun Kaynakları Amacına Uygun Kullanılmıyor

IW ve Ifo tarafından yapılan incelemelerde, 2025 yılına kadar fon içerisindeki kaynakların önemli bir bölümünün yatırımlara değil, bütçedeki açıkların kapatılmasına yönelik kullanıldığı ortaya kondu. IW'nın hesaplamalarına göre, SVIK kapsamındaki kaynakların %86'sı planlandığı şekilde değerlendirilmiyor. Ifo enstitüsünün raporu ise alınan yeni kredilerin %95'inin ek altyapı projelerine yönlendirilmediğini belirtti.

Fonun Doğuştan Kusurlu Olduğu ve Kontrol Mekanizmasından Yoksun Kaldığı İddiası

Analizlerde ayrıca SVIK fonunun yapısal açıdan kusurlu olduğu ve etkin bir denetim sisteminin eksikliğinin fon kaynaklarının yanlış kullanımına sebep olduğu ifade edildi. Hükümetin bütçe içindeki yatırım payını %10 seviyesinde tutma şartı kağıt üzerinde sağlanmış gibi görünse de, gerçek kullanımın %8,7 ile hedefin altında kaldığı vurgulandı.

Hükümet Fon Kaynaklarını Bütçedeki Açıkları Kapatmak İçin Kullandı

Ifo Başkanı Clemens Fuest, alınan fonların büyük kısmının beklenenin aksine kamu bütçesinde açıkların kapatılması için kullanıldığını belirterek, bunun uzun vadeli ekonomik büyümeyi destekleyecek ek yatırımlardan uzak bir yaklaşım olduğunu dile getirdi. Fuest, "Ek borçlanma yatırımlar için kullanılmalı ancak maalesef bu fonların tamamına yakını başka amaçlara yönlendirildi." şeklinde değerlendirme yaptı.

Yatırımlarda Beklenen Artış Sağlanamadı

Ifo verilerine göre, 2025 yılında SVIK fonu kapsamında borçlanma 24,3 milyar euro artarken, federal hükümetin gerçek yatırım artışı yalnızca 1,3 milyar euro seviyesinde gerçekleşti. Bu durum, fonun amaçlanan ekonomik canlanma ve altyapı geliştirme hedefinden önemli derecede saptığını kanıtladı.

Hükümetin Yatırım Politikasındaki Kaymalar ve Fonların Transferi

Ifo Makroekonomi araştırmacısı Emilie Höslinger, hükümetin ana bütçede gerçekleştirdiği yatırım harcamalarını düşürerek, ulaşım gibi sektörlerdeki sübvansiyon kalemlerini SVIK fonu içindeki kaynaklara kaydırdığını ifade etti. Bu bağlamda, özel fon kaynaklarının büyük kısmının yeni ve ilave yatırımlar olmaktan ziyade var olan harcamaların transferine hizmet ettiğini açıkladı.

Borçlanma Artışı Yasama ve Ekonomik Koşullarla Açıklanamıyor

İki ekonomi enstitüsünün raporu, fon kaynaklarındaki artış ve kullanım gecikmelerinin yasama süreçleri ya da ekonomik darboğaz gerekçeleri ile açıklanamayacağını belirtirken, borçlanma seviyesindeki hızlı yükselişin fonun etkin yönetilmediğinin bir göstergesi olduğunu ortaya koydu.

2026 ve Sonrası İçin Tavsiyeler

Araştırma kuruluşları, Alman federal hükümetini 2026 itibarıyla ek yatırımlara verdiği taahhütlere sadık kalmaya ve kamu idaresindeki yavaşlayan süreçleri hızlandırarak kaynakları doğrudan altyapı yatırımlarına yönlendirmeye çağırdı. Bu adımların, fonun hedeflerine ulaşması ve ekonomik büyümenin desteklenmesi açısından kritik olduğu vurgulandı.