Anayasa Mahkemesi 64 Yaşında: Adaletin Gücü ve Yapay Zeka Destekli Yargı Reformları

Anayasa Mahkemesi 64. Yaşını Resmî Törenle Kutladı

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla gerçekleşen Anayasa Mahkemesi'nin 64. kuruluş yıl dönümü töreninde, hukuk sisteminde adaletin merkezi önemi üzerinde duruldu. Yüce Divan Salonu'nda düzenlenen törene TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Adalet Bakanı Akın Gürlek, AYM Başkanı Kadir Özkaya, yargı mensupları ve davetliler iştirak etti.

Adalet, Devletin ve Kainatın Temelidir

AYM Başkanı Kadir Özkaya, törende yaptığı konuşmada adalet kavramının sadece hukuki değil aynı zamanda ahlaki bir ilkeden ibaret olduğunu belirtti. Adaletin, toplumdaki bireysel ve toplumsal barışın altyapısını oluşturduğunu ve hiçbir ayrım gözetmeksizin hakkaniyete dayandığını ifade etti. Adaletin, hem ilahi hem beşeri kaynaklarda insan onurunu koruyan vazgeçilmez bir değer olduğuna dikkat çekti.

Yargısal Diyalog ve Kurumsal İyileştirme Çalışmaları

Özkaya, mahkemenin tüm kişi ve kurumlarla olan ilişkilerinde adaletin tesisi için yüksek bir sorumluluk bilinciyle hareket ettiğini ifade etti. Yüksek mahkemeler arası işbirliğini güçlendirmek adına bölge toplantıları, akademik işbirlikleri ve genç hukukçulara sağlanan staj olanaklarına vurgu yaptı. Ayrıca, yargısal süreçlerin daha etkin ve hızlı hale getirilmesi amacıyla uygulamalara ve iş birliği modellerine devam edildiğini belirtti.

Başvuru Yoğunluğunun Artması ve İçtihat Birikimi

Anayasa Mahkemesi'ne yapılan bireysel başvuruların sayısının 700 bini geçtiğini, 2025 yılında ise yaklaşık 71 bin başvurunun sonuçlandırıldığını dile getiren Özkaya, mahkemenin başvuruları karşılama oranının yüzde 111 gibi yüksek bir seviyeye ulaştığını açıkladı. Norm denetimi ve iptal davalarındaki karar oranı da dikkate değer artış göstermektedir.

Teknolojinin Yargıya Entegrasyonu ve Yapay Zeka Uygulamaları

Mahkemenin iş yükünü azaltmak ve başvuruların daha hızlı işlenmesini sağlamak amacıyla yapay zeka destekli analiz sistemleri üzerinde yoğun çalışmalar yürütüldüğünün altını çizen Özkaya, teknolojinin kullanımıyla yargı süreçlerinin etkinliğinin artırıldığını belirtti. UYAP Avukat Portalı üzerinden bireysel başvuru imkanının sağlanması, başvuruların yüzde 30'una yakın oranda dijital ortamda yapılması ile sonuçlanmıştır.

Yapay Zekanın Hukuki Değeri ve Geleceğe Yönelik Planlar

2026 Eylül ayında yapay zekanın bireysel başvuruların okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesinde aktif rol almasının planlandığını aktaran Özkaya, ancak yapay zekanın ürettiği sonuçların hukuki değerlendirmede esas alınmayacağını, nihai kararın her zaman insan aklı ve vicdanına dayandırılacağını özellikle vurguladı.