Anayasa Mahkemesi'nden Kayseri Pamukhan Kamulaştırma Bedel Kararı: Mülkiyet Hakkı İhlali Tespiti

Anayasa Mahkemesi Kayseri Pamukhan Kamulaştırma Bedellerini İnceledi

Kayseri'nin Melikgazi ilçesinde bulunan ve kültür varlığı olarak koruma altında olan Pamukhan'a yönelik kamulaştırma işlemlerinde, taşınmaz bedellerinin düşük belirlendiği ileri sürüldü. Bu kapsamda, Anayasa Mahkemesi (AYM), kamulaştırma bedellerinin taşınmazın kültürel ve ticari özellikleri göz önünde bulundurulmadan düşük tutulmasının mülkiyet hakkının ihlali anlamına geldiği kararını verdi.

Kültürel Varlıklar ve Kamulaştırma Bedelleri

Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında kamulaştırılan taşınmazların değer tespitinde, belediye ve kamu hizmetlerinden yararlanma gibi kriterlerle yalnızca "arsa" niteliği esas alındı. Ancak, taşınmazın kültürel değeri ve bulunduğu bölgenin ticari yoğunluğu dikkate alınmadı ve belirlenen bedeller, mal sahipleri tarafından eksik bulundu.

Yargılama Sürecinde Bilirkişi Raporları ve Mahkeme Kararları

Mal sahipleri, taşınmazın ticari faaliyetlerin yoğun olduğu şehir merkezinde olması ve sanat değeri taşıması sebebiyle kamulaştırma bedelinin artırılması gerektiğini sıklıkla dile getirdi. Dava sürecinde alınan bilirkişi raporları, taşınmazın ticari vasfına ek olarak %150 oranında objektif değer artışı uygulanması gerektiğini ortaya koydu. Ancak yerel mahkemeler, yapılan bu değerlendirmeleri dikkate almadan düşük emsal bedel üzerinden karar verdi.

Anayasa Mahkemesi'nin Mülkiyet Hakkı ve Kamulaştırma Bedellerine İlişkin Değerlendirmesi

AYM, kamulaştırmada gerçek karşılığın ödenmesi gerektiği hükmünü düzenleyen Anayasa'nın 46. maddesine dayanarak, kamulaştırma bedelinin taşınmazın tüm özelliklerini ve niteliklerini içerecek şekilde belirlenmesinin zorunlu olduğunu vurguladı. Mahkeme, mal sahiplerinin bu anayasal güvenceden yoksun bırakıldığını tespit etti ve mülkiyet hakkı ihlalini kabul etti.

Kararın Hukuki Sonuçları ve Yerel Mahkeme Kararının Geri Gönderilmesi

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin Anayasa'nın 13, 35 ve 46. maddeleri ile uyumsuz olduğunu ifade ederek, ihlalin sonuçlarının giderilmesi için ilgili dosyanın yerel mahkemeye geri gönderilmesine hükmetti. Bu karar ile davada gerçek ve kültürel değerleri tam yansıtan kamulaştırma bedelinin tespiti ve mal sahiplerine ödenmesi amaçlanmaktadır.