Anayasa Mahkemesi'nden Rehber Öğretmenlere Sendika Hakkı Kararı: Manevi Tazminat ve Yeniden Yargılama

Anayasa Mahkemesi Rehber Öğretmenlerin Sendika Hakkını Korudu

Anayasa Mahkemesi (AYM), sendika kararları doğrultusunda nöbet görevinden kaçınan rehber öğretmenlere verilen kınama cezalarının Anayasa'nın sendika hakkı kapsamında ihlal edildiğine karar vermiştir. Yüksek mahkeme, mağdur öğretmenlere 10 bin ile 34 bin TL arasında manevi tazminat atanmasına ve dosyaların yeniden yargılanmak üzere ilgili mahkemelere gönderilmesine hükmetmiştir.

Olayın Gelişimi ve Mahkeme Kararına Uzanan Süreç

Eğitim-Sen ve Eğitim-İş sendikalarının aldığı kararlar çerçevesinde bazı rehber öğretmenler, nöbet görevini yapmamaları gerektiğini ve bu görevi yerine getirmeyeceklerini okul yönetimlerine bildirmiştir. Bu durum üzerine okul idareleri tarafından disiplin soruşturmaları başlatılmış ve soruşturmalar sonucunda öğretmenlere uyarma, kınama veya aylıktan kesme cezaları verilmiştir. Başvurucular, verilen disiplin cezalarının iptali için açtıkları davalarda ise olumsuz yanıt almışlardır.

Mahkemelerin Gerekçeli Kararları ve AYM İncelemesi

İlgili mahkemeler, rehberlik öğretmenlerinin nöbet tutmalarını düzenleyen yönetmeliğin yürürlükte olduğunu ve sendika kararlarının bu görevin yapılmaması için geçerli bir mazeret sayılmayacağını belirtmiştir. Bu nedenle, nöbet görevinden kaçınmanın sendikal faaliyet olarak kabul edilmediği belirtilmiştir. Ancak Anayasa Mahkemesi, mevcut yönetmeliğin 2020 yılında yürürlükten kaldırıldığını ve halihazırda rehberlik öğretmenlerine nöbet görevi verilmesinin yasal dayanağının bulunmadığını gerekçe göstermiştir.

AYM'nin Sendika Hakkını İhlal Kararı ve Sonuçlar

Anayasa Mahkemesi, sendika kararları nedeniyle nöbet görevini yerine getirmeyen rehber öğretmenlere disiplin cezası verilmesinin Anayasa'nın 51. maddesinde korunan sendika özgürlüğünü ihlal ettiğini tespit etmiştir. Ayrıca, dosyaların yeniden ilgili mahkemelerde görülerek karar verilmesini istemiştir. AYM, öğretmenlere 10 bin ile 34 bin TL arasında manevi tazminat ödenmesine karar vererek ihlalin maddi karşılığını da ortaya koymuştur.

Yargı Kararlarında Önceki Emsal Kararlara Atıf

Mahkemenin kararında, önceki benzer nitelikteki Bahar Kılınç kararı da referans gösterilmiştir. Bu karar kapsamında, yargı organlarının nöbet tutmama gerekçelerini değerlendirmediği ve sendikal hakkın demokratik toplumda müdahalesinin gerekçelendirilmemesi nedeniyle ihlal kararı çıktığı belirtilmiştir. AYM, bu başvuru özelinde de aynı ilke ve gerekçeler doğrultusunda karar verdiğini ifade etmiştir.