Ankara Üniversitesi’nde Yaban Hayvanlarının Genetiği Üzerine Çığır Açan Araştırmalar ve Türkiye’nin En Büyük Memeli Koleksiyonu

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Zooloji Laboratuvarında Genetik Araştırmalar

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü bünyesinde yer alan zooloji laboratuvarında, doğada ölü olarak bulunan yaban hayvanlarının genetik yapısı detaylı şekilde incelenmektedir. Bu alanda yapılan bilimsel çalışmalar, türlerin genetik çeşitliliği ve türler arasındaki akrabalık ilişkileri üzerine yoğunlaşmakta ve sonuçları ulusal ve uluslararası bilimsel dergilerde yayımlanmaktadır.

Türkiye’nin En Büyük Memeli Hayvan Koleksiyonu

Biyoloji Bölümü’nde oluşturulan ve 9 bini aşkın örnek içeren memeli hayvan koleksiyonu, Türkiye’nin en kapsamlı örnek deposu olarak ön plana çıkmaktadır. Koleksiyona dahil edilen vaşak, tilki, tavşan, dağ faresi, kirpi, sansar ve yarasa gibi farklı türlerin ölü bedenleri özel işlemlerle post, kafatası ve doku materyaline dönüştürülmektedir. Bu materyaller üzerinden yapılan genetik analizler türlerin biyolojik çeşitliliği ve kimlik tespiti açısından büyük önem taşımaktadır.

Bilimsel Yayınlar ve Önemli Bulgular

Laboratuvarda yürütülen araştırmalar arasında endemik Anadolu Tarla Faresi’nin DNA analizi öne çıkmaktadır. Yapılan çalışmalar sonucunda, bu türün genetik olarak 'Shidlovsky Tarla Faresi' ve 'Sosyal Tarla Faresi' ile yakından ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca, Anadolu Tarla Faresi’nin tarihsel kökeninin Güney Kafkasya’dan Pleistosen Çağı’nda Anadolu’ya yayıldığı belirlenmiş ve bu bulgular Mammalian Biology dergisinde yayımlanmıştır. Benzer şekilde Doğu Karadeniz ve Kafkasya’da yaşayan kar faresinin Türkiye popülasyonunun Rusya’daki popülasyondan genetik olarak farklılaştığı ve ayrı bir tür olarak değerlendirilebileceği de European Zoological Journal dergisinde rapor edilmiştir.

Akademik Eğitim ve Araştırma Faaliyetleri

Ankara Üniversitesi Biyoloji Bölümü’nde Dr. Öğretim Üyesi Derya Çetintürk’ün öncülüğünde yürütülen çalışmalar, hem lisans hem de lisansüstü öğrenciler için önemli eğitim ve araştırma olanakları sunmaktadır. Öğrenciler koleksiyondaki post, kafatası ve doku örnekleriyle uygulamalı eğitim alabilmekte, aynı zamanda lisansüstü seviyede genetik çeşitlilik, tür teşhisi ve filogenetik ilişkilere dair projeler geliştirebilmektedir. Laboratuvar aynı zamanda ulusal ve uluslararası iş birliklerine açıktır ve pek çok yabancı araştırmacıyı da ağırlamaktadır.

Genetik Çalışmalar ve Geleceğe Yönelik Projeler

Derya Çetintürk, laboratuvarda toplanan doku örneklerinden DNA izolasyonu yapılarak belirli gen bölgelerinin çoğaltılması yoluyla genetik analizlerin gerçekleştirildiğini belirtmektedir. Bu analizler sayesinde hayvanların genetik çeşitliliği, türler arası akrabalık ve genetik farklılıklar üzerinde kapsamlı çalışmalar yapılmaktadır. Aynı zamanda laboratuvar, öğrencilere bu alanlarda uzmanlaşma fırsatı verirken, yeni araştırma projeleri ve ortak yayınlarla yaban hayatı genetiği alanında önemli katkılar sunmaya devam etmektedir.