Avrupa Birliği’nin İsrail Politikası Uluslararası STK’ların Tepkisini Çekti: İnsan Hakları İhlali Suçlaması

Avrupa Birliği’nin İsrail ile İlişkilerine Uluslararası STK’lardan Sert Eleştiri

Filistin merkezli ve çok sayıda uluslararası sivil toplum kuruluşu, Avrupa Birliği'nin İsrail ile devam eden ilişkilerini eleştirerek, bu durumun Birliğin insan hakları ve uluslararası hukuka verdiği önemi zedelediğini ifade etti. Özellikle Batı Şeria merkezli insan hakları örgütü Al-Haq’ın da aralarında bulunduğu onlarca kuruluşun ortak açıklamasında, AB'nin İsrail ile Ortaklık Anlaşması'nı askıya almama kararı, ekonomik çıkarların insan haklarının ve hukukun üstünlüğünün önüne geçtiğinin bir göstergesi olarak değerlendirildi.

AB'nin Taahhütleri ve Uygulamadaki Çelişki

Açıklamada, Avrupa Birliği'nin insan onuru, özgürlük, demokrasi, eşitlik ve hukukun üstünlüğü gibi temel değerlere bağlılık iddiasında bulunduğu, ancak mevcut İsrail politikası ile bu ilkelerin çeliştiği vurgulandı. İnsan hakları ve uluslararası hukukun korunmasının AB’nin küresel rolünü belirleyen en önemli unsurlardan biri olduğu hatırlatılan açıklama, özellikle barışın tesisi ve insan haklarının geliştirilmesi yönündeki taahhütlerin mevcut uygulamalarla uyumsuz kaldığını ortaya koydu.

Ortaklık Anlaşması ve İhlal İddiaları

Avrupa Birliği ile İsrail arasında imzalanan Ortaklık Anlaşması'nın 2. maddesinde insan haklarına ve demokratik ilkelere saygının temel şart olarak yer aldığına dikkat çekilen açıklamada, 2025 yılının başlarında birçok Avrupa hükümetinin olası insan hakları ihlalleri nedeniyle bu anlaşmanın yeniden gözden geçirilmesini talep ettiği belirtildi. Haziran 2025'te yapılan değerlendirmelerde İsrail'in uluslararası hukuku ihlal ettiği yönünde raporlar yer almasına rağmen, AB'nin somut bir adım atmaması durumun kalıcı bir politika haline geldiğinin işareti olarak yorumlandı.

STK'ların Talepleri ve Eleştiriler

Açıklamada, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın askıya alınması için bir milyonun üzerinde imza toplayan Avrupa Vatandaş Girişimi'nin göz ardı edilmesi de eleştirildi. İnsan hakları ihlallerine karşı diplomatik ve ekonomik ilişkilerin gözden geçirilmesi gerektiğinin altı çizilirken, İsrail'e silah ambargosu uygulanması ve Ortaklık Anlaşması'nın tamamen askıya alınması talebi bir kez daha vurgulandı.

Ortak Açıklamaya İmza Koyan Kuruluşlar

Filistin İnsan Hakları Örgütleri Konseyi ve Filistin STK Ağı’nın yanı sıra, Academic Boycott Campaign in Germany, ActionAid Denmark, Antigone - Global Justice Initiative, Asia Pacific Network of Environmental Defenders gibi çok sayıda uluslararası insan hakları ve barış örgütü açıklamaya imza attı. Bu kuruluşlar, Avrupa Birliği'nin politikalarında daha etik ve hukuka uygun bir yaklaşım benimsemesi için acil ve somut adımlar atılmasını talep etti.