Avrupa, Küresel Silah İthalatında Zirveye Yerleşti: Son 5 Yılda İthalat %210 Arttı

Avrupa, Küresel Silah İthalatında Zirveye Yerleşti

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) yayımladığı rapora göre, Avrupa son beş yılda silah ithalatını %210 oranında artırarak küresel savunma pazarında ilk sıraya yükseldi. 1960'lardan beri ilk defa, Avrupa toplam küresel silah ithalatının %33’ünü üstlenerek lider konuma çıktı.

Avrupa'nın Silah İthalatındaki Üstünlüğü

Rusya-Ukrayna savaşı ve değişen transatlantik güvenlik dengeleri, Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını hızla artırmasına yol açtı. 2021-2025 yılları arasında Avrupa'nın ithalat payı %12’den %33’e yükseldi. Bu dönem boyunca Asya ve Okyanusya bölgesi %31 payla ikinci sırada kalırken, Orta Doğu ise %26’lık payla üçüncü oldu.

ABD Teknolojisine Bağımlılık ve Stratejik Ortaklıklar

Avrupa Birliği’nin yerli savunma üretim kapasitesini artırmaya yönelik yatırımlarına rağmen, Avrupa ülkeleri kritik sistemlerde ABD menşeli teknolojilere olan bağımlılığını sürdürdü. Özellikle yüksek teknoloji gerektiren savaş uçakları ve uzun menzilli hava savunma sistemlerinde ABD ürünleri öncelikli tercih olarak öne çıktı. Romanya ve Polonya gibi ülkeler stratejik ortaklıklarını güçlendirmek için ABD’nin savunma teknolojilerine yönelirken, Almanya mevcut "Patriot" sistemleriyle uyum için ABD ekipmanlarını tercih etti.

NATO Üyesi Ülkelerde Silah İthalat Artışı

Avrupa’daki 29 NATO üyesinin silah ithalatı %143 artış gösterdi ve bu alımların %58’i ABD’den gerçekleştirildi. Küresel silah ihracatı ise SIPRI verilerine göre 2016-2020 dönemine kıyasla %9,2 oranında yükseldi. ABD, 99 ülkeye yaptığı ihracat ve %42’lik pazar payıyla silah ihracatında lider konumunu korudu.

Diğer Bölgelerin Durumu ve Küresel Trendler

Rusya’nın silah ihracatı %64 azalma gösterirken, Fransa ihracatta %21 artış yaşadı. Almanya ise küresel ihracat payını %5,7’ye çıkararak Çin’i geride bıraktı ve dünyanın dördüncü büyük silah ihracatçısı oldu. Asya ve Okyanusya bölgesinde silah ithalatı %20 düşüş gösterdi, özellikle Çin’in ithalatı yerli üretim artışı sebebiyle %72 geriledi. Orta Doğu ülkelerinin silah ithalatının %54’ü ABD tarafından karşılandı.

Analiz ve Uzman Görüşleri

SIPRI Silah Transferleri Programı Direktörü Mathew George, Avrupa ülkelerine yönelik silah akışındaki sert artışın küresel silah transferlerini yaklaşık %10 artırdığını belirtti. George, Ukrayna’ya yapılan silah teslimatlarının bu yükselişte belirleyici olduğuna dikkat çekti. Ayrıca birçok Avrupa ülkesinin Rusya’dan algılanan güvenlik tehdidine karşı askeri kapasitelerini artırdığını vurguladı.

Programın kıdemli araştırmacısı Pieter Wezeman ise ABD’nin silah tedarikindeki liderliğini, çok kutuplu dünyada güçlendirdiğini ifade etti. Wezeman, ABD ürünlerinin ileri teknoloji sunmasının yanı sıra Washington ile ilişkileri geliştirme aracı olarak da görüldüğünü söyledi. Ayrıca, Trump yönetiminin “Önce Amerika Silah Transfer Stratejisi” politikasıyla bu eğilimin belirginleştiğini kaydetti.