Avrupa Parlamentosu’ndan Tarihi Karar: Cinsel İstismarda Rıza İlkesi Esas Alındı

Avrupa Parlamentosu Cinsel İstismarda Rıza İlkesini Benimseyerek Tarihi Adım Attı

Avrupa Parlamentosu, cinsel istismar suçlarında mağdurun açık rızasının esas alınmasını sağlayan önemli bir yasa değişikliğini onayladı. Bu yeni düzenleme ile birlikte, mağdurun zorla direnme veya fiziksel darp kanıtı sunma zorunluluğu ortadan kaldırılarak, "açık rıza" kavramı suçu tanımlamada belirleyici olacak.

Avrupa Birliği Kadınları Cinsel Saldırılardan Koruma Yolunda

Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddet, insan hakları ihlalleri içinde en yaygın sorunlardan biri olarak kabul edilmektedir. Avrupa Birliği verilerine göre, AB ülkelerinde kadınların yaklaşık yarısı 15 yaşından itibaren en az bir kez cinsel tacize uğramaktadır. Bu çerçevede AB, kadınların ve kız çocuklarının korunması amacıyla İstanbul Sözleşmesi'nin kabulü ve iş yerinde cinsel taciz, dijital takip gibi suçları cezalandıran kapsamlı yasalar çıkararak önleyici politikaları güçlendirmektedir.

Yeni Düzenlemenin Temel Özellikleri ve Etkileri

28 Nisan 2024 tarihinde yüksek oy oranı ile kabul edilen yeni yasa, AB genelinde cinsel istismar suçlarının tanımını standartlaştırmakta; mağdurlar için uluslararası ortak standartlarda sağlık hizmetleri, hukuki destek ve uzman yardımı erişimini mümkün kılmaktadır. İsveçli parlamenter Evin İncir'in öncülüğünde yürütülen bu girişim, mağdurun açık rıza göstermediği durumlarda ceza uygulanmasını sağlamakta ve mağdurun zorla direnmek ya da fiziksel zarar kanıtlamak zorunda olmaması gerektiğini belirtmektedir.

Avrupa’da Mevcut Farklı Uygulamalar ve Yeni Düzenlemenin Önemi

AB üyesi ülkeler arasında cinsel istismar ve tecavüz tanımları açısından farklı uygulamalar bulunmaktadır. Bazı ülkelerde fiziksel şiddet veya tehdit olmadan tecavüz suç sayılmazken, bazıları "Hayır demek hayırdır" prensibini uygulamaktadır. İsveç gibi bazı ülkelerde ise yalnızca açık rıza prensibi geçerli olup, rıza olmaksızın gerçekleşen cinsel ilişki tecavüz olarak tanımlanmaktadır. Yeni düzenleme ile bu yaklaşım AB çapında yaygınlaştırılacak ve mağdur hakları daha etkin şekilde korunacaktır.

İsveç’in Öncü Rolü ve Avrupa’da Tartışmalar

İsveç, "Sadece evet, evet demektir" anlayışını 2018’de uygulamaya koyarak tecavüz davalarında mahkumiyet oranlarını artırmıştır. Ancak, yeni düzenlemeye yönelik tartışmalar devam etmekte ve özellikle yargılamalarda mahkemelerin delil değerlendirmesi ve ceza uygulamaları konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Eleştirmenler, asgari cezanın sertliğinin gençler üzerindeki etkisini sorgulamaktadır.

Fransa ve Almanya'nın Engelleri Aşıldı

Önceki yıllarda Fransa ve Almanya, hukuki ve prosedürel nedenlerle tek tip rıza ilkesinin AB çapında uygulanmasına karşı çıkmış, bu da sürecin gecikmesine neden olmuştu. Ancak son dönemde Fransa’nın mevzuat değişikliği ve İtalya’nın benzer yasalar üzerinde çalışmasıyla bu ülkelerin tutumlarında önemli değişiklikler gözlenmektedir. Bu yeni yasa, AB içinde toplumsal cinsiyet eşitliği ve mağdur hakları alanında daha kapsamlı adımların atılmasının önünü açmaktadır.

Mağdurlar İçin Daha Güçlü Destek ve Uluslararası Standartlar

Yeni yasa ile birlikte, sadece suç tanımı değil, mağdurların sağlık, psikolojik ve hukuki destek alması da yasal güvence altına alınmaktadır. AB’nin toplumsal cinsiyet eşitliği stratejisi ve siber şiddetle mücadele adımları paralel şekilde yürütülmektedir. Böylece mağdurların korunması ve şiddetin önlenmesi hedeflenmektedir.