AYM Başkanı Kadir Özkaya: HDP Kapatma Davasında Son Aşamaya Gelindi, Yapay Zeka 2026'da Kullanıma Girecek

Anayasa Mahkemesi HDP Kapatma Davasındaki Son Durumu Paylaştı

Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, HDP'nin kapatılması talebiyle açılan davada teknik hazırlık sürecinin sona yaklaştığını belirtti. Mahkemenin en kısa zamanda esas incelemesine başlayabileceğini ifade eden Özkaya, davanın kapsamının büyük ve detaylı olduğunu vurguladı.

AYM'nin Bireysel Başvuru Sistemi ve Teknolojik Dönüşüm Çalışmaları

Özkaya, bireysel başvuru sisteminde teknolojik dönüşümün artırılması için önemli adımlar atıldığını, 1 Ekim 2025 itibarıyla başvuruların elektronik ortamda UYAP Avukat Portalı üzerinden yapılabildiğini hatırlattı. Bu yenilik sayesinde başvuru süreçlerinin daha hızlı, erişilebilir ve şeffaf şekilde yürütüldüğünü belirtti. Yine 2025 yılında yaklaşık 64 bin başvuru yapılırken, 71 binden fazla başvurunun sonuçlandırıldığı aktarıldı.

Bireysel Başvuruların Etkinliği ve İhlal Kararları

Anayasa Mahkemesi, 2012 yılından 2025 sonuna kadar yaklaşık 715 bin bireysel başvuru alınmış ve bunların yüzde 87,2'si karara bağlanmıştır. Verilen 5 bin 268 ihlal kararının nitelikli haklara ilişkin olduğu ve makul süre ihlali içermediği, toplam ihlal kararlarının ise başvuruların yaklaşık yüzde 3,9'una tekabül ettiği belirtildi. Özkaya, bu sonuçların AYM'nin süper temyiz mercii olmadığını, yalnızca anayasal ihlal hususlarına odaklandığını gösterdiğini ifade etti.

İhlal Kararlarının Uygulanması ve Başarı Oranı

Özkaya, 2025 sonu itibarıyla ihlal kararlarının yüzde 99,7’sinin uygulanmasının sağlandığını ve bu durumun bireysel başvuru sisteminin temel hak ve özgürlüklerin korunmasında ne kadar etkili ve işlevsel olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. İhlal kararlarının gereğinin yerine getirilmesindeki süreçlerin usul ve süreçler çerçevesinde yürütüldüğünü ekledi.

Norm Denetimi ve Yüce Divan Yargılamaları

Anayasa Mahkemesi, 2025 yılında norm denetimi kapsamında 278 davayı karara bağlamış olup toplamda 2 bin 322 dosyada karar verdi. Yüce Divan yargılamalarında ise darbe girişimi sonrası olağan dışı sürecin etkilerine rağmen 12 dosya karara bağlanmış ve 32 kişi hakkında hüküm verilmiştir. Özkaya, 2025 sonunda yüce divan kapsamında bekleyen dosya kalmadığını bildirdi.

Siyasi Partilerin Mali Denetimi ve Kapatma Davaları

2025 yılında 164 siyasi parti mali denetim dosyasının sonuçlandırıldığını belirten Özkaya, aktif 188 siyasi partinin mali denetimi devam ettiğini açıkladı. Ayrıca parti kapatma davalarına ilişkin 5 derdest dosyanın bulunduğunu ve mahkemenin bu tür davaların karara bağlanmasında görevli olduğunu kaydetti.

Yapay Zeka Uygulamaları ve Gelecek Planları

Anayasa Mahkemesi, yapay zekayı 2026 yılının eylül ayından itibaren kullanıma almayı hedeflemektedir. İlk aşamada bireysel başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve sınıflandırılması yapay zeka yardımıyla gerçekleştirilecek. Ancak yapay zekanın üreteceği çıktıların hukuki bir bağlayıcılığı olmayacak, her sonuç raportörler tarafından titizlikle denetlenecektir. İkinci aşamada ise dosyaların ön inceleme sürecinde yapay zeka destekli kategori önerileri sunulacaktır.

AYM ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının Uygulanması

Özkaya, AYM tarafından verilen ihlal kararlarının uygulanması sürecinde mahkemelerin farklı yorumlarının olabileceğini, ancak AYM'nin AİHM ihlal kararlarının uygulanmasını sağlamak gibi bir yetkisinin bulunmadığını vurguladı. Özellikle Can Atalay ve Selahattin Demirtaş ile ilgili verilen kararların içeriğini açıkladı ve bu kişilerin yargılanmalarına ilişkin usule dair değerlendirmelerde bulundu.

HDP Kapatma Davasının Detayları

Başkan Özkaya, HDP kapatma davasında yaklaşık 520 kişinin yaklaşık 4 bin eyleminin inceleme konusu olduğunu, 451 kişi hakkında yasaklılık talep edildiğini ve iddianamenin çok kapsamlı olduğu için dosyada 4 raportörün görevlendirildiğini belirtti. Dosyada 840 sayfalık iddianame ve 200 GB dijital materyalin bulunduğu ifade edildi. Son aşamaya gelinen davada esas incelemenin kısa sürede başlayacağı bildirildi.

Yargıtay ve AYM Üyeleri Arasındaki Suç Duyurusu Süreci

Özkaya, Yargıtay 3. Ceza Dairesinin AYM üyeleri hakkında yaptığı suç duyurusu sonrası herhangi bir somut adım veya sürecin başlatılmadığını, Anayasa Mahkemesi’nin bu konuda herhangi bir tutum geliştirmediğini dile getirdi.