Bakterilerden Elde Edilen Doğal Pigmentlerle Çevre Dostu Halı Üretimi: Atatürk Üniversitesi’nden Yenilikçi Proje

Bakterilerden Üretilen Doğal Pigmentlerle Çevre Dostu Halı Üretimi

Erzurum Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Neslihan Dikbaş ile Güzel Sanatlar Fakültesi Geleneksel Türk Sanatları Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ayşe Aslıhan Eroğlu tarafından yürütülen “Bakteriden Sanata” adlı proje kapsamında, bakterilerden elde edilen mikrobiyal pigmentlerle tamamen doğal ve çevre dostu boya üretildi.

Laboratuvar ortamında geliştirilen bu doğal pigmentler, yün ipliklerin boyanmasında kullanılarak geleneksel dokuma tezgahlarında halı haline getirildi. Böylece hem bilimsel hem de sanatsal açıdan yenilikçi bir çalışma ortaya konmuş oldu. Doğal boyalarla renklendirilen iplikler üzerinde, yaklaşık 2 bin yıllık Türkistan’dan Anadolu’ya uzanan motifler işlendi ve tamamlanan halılar Atatürk Üniversitesi Kültür Merkezi Fuaye Alanı’nda ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.

Sentetik Boyaların Zararlarını Önlemeye Yönelik Önemli Bir Adım

Tekstil sektöründe yaygın olan sentetik boyaların çevreye ve sağlığa verdiği zararların azaltılması amacıyla başlatılan projede, Prof. Dr. Neslihan Dikbaş ve Prof. Dr. Ayşe Aslıhan Eroğlu öncülüğünde, araştırma görevlileri Sevda Uçar ve Şeyma Alim de aktif rol aldı. Projede kullanılan mikrobiyal pigmentler sayesinde kimyasal bileşen içermeyen, doğaya zarar vermeyen ve yenilenebilir kaynakların kullanımını teşvik eden sağlıklı üretimler gerçekleştirildi.

Bilim ve Sanatın Bakterilerle Buluşması

Projenin sanatsal boyutunu üstlenen Prof. Dr. Ayşe Aslıhan Eroğlu, doğal pigmentlerle boyanan yün ipliklere işlenen motiflerin kültürel bir mirasın devamı olduğunu vurguladı. Projenin çevresel açıdan taşıdığı önemi dile getiren Prof. Dr. Neslihan Dikbaş ise bakterilerden izole edilen pigmentlerin sürdürülebilirlik adına büyük kazanımlar sağladığını belirtti. Sentetik boya yerine kullanılabilecek doğal boyar materyallerin geliştirilmesi, çevre dostu tekstil üretimi için kritik bir gelişme olarak değerlendirildi.

Prototip aşamasında olan çalışmada henüz sarı, turuncu ve kırmızı renk pigmentleri sergilenmekte olup, gelecekte farklı renk tonları ile projenin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu özgün ve yenilikçi yaklaşım çevresel sürdürülebilirlik ve sağlıklı üretim alanında önemli bir atılım olarak kabul edilmektedir.