Bulgaristan’da Yurt Dışı Sandık Sayısı Azaltıldı, Demokrasi ve Seçim Hakkı Riskte

Bulgaristan’da Erken Genel Seçimler Öncesi Yurt Dışı Sandık Sayısı Sınırlaması Tartışması

19 Nisan’da düzenlenecek Bulgaristan erken genel seçimleri öncesinde, Avrupa Birliği dışındaki ülkelerde kurulabilecek yurt dışı seçim sandıkları sayısı 20 ile sınırlandırıldı. Bu karar, yurt dışındaki özellikle Türkiye’deki Bulgaristan vatandaşlarının seçimlere katılımını ciddi şekilde etkileyebileceği endişelerine yol açtı.

BAHAD’dan Anayasal Hak İhlali Uyarısı

Balkanlarda Adalet, Haklar, Kültür ve Dayanışma Derneği (BAHAD) Başkanı Safiye Yurdakul, sandık sayısına getirilen bu kısıtlamanın demokratik temsil ilkesine aykırı olduğunu ve anayasal hak ihlali olduğunu dile getirdi. Yurdakul, seçim hakkının etkin şekilde kullanılması önündeki bu engelin, sadece siyasi bir karar değil, temel bir hak ihlali olduğuna vurgu yaptı.

Yasal değişikliğin hızlı ve yeterince tartışılmadan milletvekilleri tarafından 25 iş günü içerisinde geçirilmesi ise demokratik süreçlerin zayıfladığına işaret ediyor. Cumhurbaşkanı İliyana Yotova’nın anayasal hakları ihlal ettiği gerekçesiyle yasayı veto etmesine rağmen Meclis’in vetoyu reddederek sandık sayısı sınırlamasını devam ettirmesi demokratik kurumlar üzerindeki krizin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Türkiye’deki Sandık Sayısındaki Dramatik Düşüş ve Seçmenlerin Karşılaştığı Sorunlar

Son Bulgaristan seçimlerinde Türkiye’de yüzlerce sandık kurulduğu halde, 2026 seçimleri için yapılacak hazırlıklarda bu sayı 27’ye kadar düştü. Ankara’daki Bulgaristan Büyükelçiliği için yalnızca üç sandık açılması, yoğun nüfuslu kentlerde sandık sayısının tek rakama indirilmesi seçmenlerin oy verme sürecini zorlaştırıyor.

BAHAD Başkanı Yurdakul, tek bir sandığın günlük ortalama 800-900 kişiye hizmet verebildiğini ancak bazı bölgelerde binlerce seçmenin kısa bir sürede oy kullanmasının mümkün olmadığını belirtti. Sandık sayısının düşürülmesi, uzun kuyruklar ve oy kullandırma sürecinde yaşanacak aksaklıklar nedeniyle birçok seçmenin sandık başına ulaşamaması riskini doğuruyor. Ayrıca yaşlı, engelli ve çalışan seçmenlerin bu durumdan olumsuz etkilenmesi bekleniyor.

Ombudsman’a Başvuru ve Anayasa Mahkemesi Talebi

BAHAD ve Türkiye’de faaliyet gösteren 40 civarındaki sivil toplum kuruluşu, sandık sayısındaki sınırlamanın anayasal hakları ihlal ettiği gerekçesiyle Bulgaristan Ombudsmanlığına resmi başvuru yaptı. Bu kurumdan konuyu Anayasa Mahkemesine taşıma yetkisini kullanması talep edildi.

Safiye Yurdakul, hukukun üstünlüğünün yasaların kağıt üzerinde kalmaması gerektiğine dikkat çekti ve Meclis’in halkın temel haklarını korumak yerine bu hakları kısıtlayan kararlar aldığını vurguladı. Seçmenlerin oy kullanma hakkının demokratik bağın en temel göstergesi olduğunu ifade ederek, yapılan düzenlemenin hem Bulgaristan’daki Türk azınlığı hem de genel demokratik haklar bakımından ciddi bir darbe olduğunu kaydetti.

Demokrasi ve İnsan Hakları Açısından Değerlendirme

Sandık sayısının azaltılması, sadece teknik bir değişiklik değil, vatandaşların anayasal seçme ve seçilme haklarının açık bir şekilde engellenmesi anlamına geliyor. Yurdakul, uzun mesafelerde oy kullanma zorunluluğunun ve saatlerce sırada beklemenin seçmen iradesinin yok sayılması olduğunu ifade etti. Bu durumun demokrasi, eşitlik ve insan hakları ilkelerine doğrudan aykırı olduğu belirtildi.

BAHAD, 1980’ler ve 1990’larda yaşanan hak ihlallerinin günümüzde yeni ve modern yollarla devam ettiğini vurgulayarak, hakların korunması için ulusal ve uluslararası platformlarda mücadeleyi sürdüreceklerini bildirdi. Sandığa gitmenin, sadece oy vermek değil, aynı zamanda varlık göstermek ve haklara sahip çıkmak anlamına geldiğinin altı çizildi.