Büyük Ölçekli Girişimler, Türkiye’nin Hizmet Ticareti İhracat ve İthalatında İtici Güç Oldu

Türkiye’de Hizmet Ticareti ve Girişimlerin Ekonomik Rolü

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2024 yılı "Girişim Özelliklerine Göre Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri", hizmet ihracatında ve ithalatında büyük ölçekli girişimlerin önemli bir paya sahip olduğunu gösterdi. Toplam 60,9 milyar dolar seviyesindeki hizmet ihracatının %62,3’ü, 48,5 milyar dolarlık hizmet ithalatının ise %56'sı büyük ölçekli firmalar tarafından gerçekleştirildi.

İşletme Ölçeklerine Göre Hizmet Ticareti Payları

Mikro ölçekli (1-9 çalışanlı) girişimler, hizmet ihracatının sadece %8,7'sini gerçekleştirirken, bu işletmeler toplam hizmet ihracatı yapanların %74,3'ünü oluşturuyor. Küçük ölçekli (10-49 çalışan) işletmelerin ihracattaki payı %12,3, orta ölçekli (50-249 çalışan) işletmelerin ise %16,4 olarak bildirildi. Hizmet ithalatında ise mikro işletmeler toplam ithalat yapanların %53,2'sini oluşturmasına rağmen, ithalatın yalnızca %7,9'unu gerçekleştirdiği gözlendi.

Ulaştırma ve Depolama Sektörü Hizmet İhracatında Lider

Toplam hizmet ihracatında en yüksek paya sahip sektör, 40,2 milyar dolar ile ulaştırma ve depolama faaliyetleri oldu. Ardından 5,9 milyar dolar ihracat performansı ile bilgi ve iletişim sektörü gelirken, imalat sanayi 4,3 milyar dolar, finans ve sigorta sektörü ise 2,9 milyar dolarlık hizmet ihracatı ile sektörel sıralamada yer aldı.

Hizmet İthalatında İmalat Sanayi ve Perakende Öne Çıkıyor

Hizmet ithalatında ise 12,8 milyar dolar ile imalat sanayi sektörü ilk sırada bulunuyor. Bunu 9,7 milyar dolar ile toptan ve perakende ticaret faaliyetleri takip ediyor. Bu veriler, ithalatın sektörler bazında farklı bir dağılım gösterdiğini ortaya koydu.

Kontrol Yapısına Göre Hizmet Ticareti Analizi

Taşımacılık ihracatının %90,2'si Türkiye kontrollü girişimlerden gelirken, hizmet ticaretinde yabancı kontrollü girişimlerin payı da önemli ölçüde dikkat çekti. Yabancı kontrollü firmalar hizmet ihracatının %18,8'ini ve ithalatının %32'sini üstlenirken, telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri sektörlerinde bu oranlar daha yüksek düzeyde gerçekleşti. Özellikle bilgi ve iletişim sektöründe yabancı kontrolündeki girişimlerin katkısı Türkiye kontrollü girişimlere yakın seviyelerde gerçekleşti.