Çanakkale Zaferi Anısına İnşa Edilen Türkiye’nin İlk Anıtı: Şanlıurfa’daki Mustafa Kemal Paşa Çeşme Anıtı

Çanakkale Zaferi Anısına Türkiye’nin İlk Anıtı Şanlıurfa’da

Çanakkale Savaşı’nda Mustafa Kemal Paşa ile birlikte kahramanca mücadele eden Şanlıurfalı askerlerin, cepheden döndüklerinde anlattıkları destansı hikayeler üzerine "Çanakkale Zaferi ve Mustafa Kemal Paşa Çeşme Anıtı" inşa edilmiştir. Bu anıt, Türkiye’de Çanakkale Zaferi’ni onurlandırmak amacıyla yapılan ilk resmi anıt olmasıyla dikkat çekmektedir.

Prof. Dr. Mehmet Önal’dan Anıtın Tarihçesi ve Önemi

Harran Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Mehmet Önal, Çanakkale Zaferi’nin milletin farklı unsurlarının birlik içinde eşi görülmemiş bir direniş sergilediği tarihi bir mücadele olduğunu vurgulamıştır. Önal, Şanlıurfalı gazilerin Mustafa Kemal Paşa ile omuz omuza savaşarak kazandıkları zaferin anısına, dönemin yöneticisi Nusret Bey’in 1917 yılında bu anıtın yapımını planladığını belirtmiştir.

Anıt, Şanlıurfa'ya dönen gazilerin Mustafa Kemal Paşa’nın kahramanlıklarını anlattıkları anlardan etkilenilerek oluşturulmuş ve etrafı çiçeklerle süslenmiştir. “Çanakkale Zaferi ve Mustafa Kemal Paşa Çeşme Anıtı” adı verilen bu yapı, hem Urfalı gaziler hem de şehitler için yapılmış Türkiye’deki ilk anıttır.

Anıtın Mimari ve Sembolik Özellikleri

Anıt, 9 metre yüksekliğinde sert kalker taşından yapılmış olup, Ankara, Kafkas ve Hindistan istikametlerini gösteren kitabelerle donatılmıştır. Ayrıca anıtın yakınında, aynı yıl Nusret Bey tarafından yaptırılan ve anıtın bir yönüne bakan Mustafa Kemal Paşa Caddesi bulunmaktadır. Bu cadde ve çeşme, “Mustafa Kemal Paşa Yol Gösteren Çeşmesi” olarak da anılmaktadır.

Anıt üzerinde yer alan kitabe, “Bu taş sessiz değil, büyük savaşın tacıdır” ifadesiyle Çanakkale Savaşı'nın önemine işaret etmektedir. Zaman içinde birkaç kez yer değiştiren anıt, günümüzde Şanlıurfa’daki Abide Kavşağı’nda bulunmakta olup, kentin kavşak noktalarından birinde yer almaktadır.

Bu bağlamda, Şanlıurfa'daki "Çanakkale Zaferi ve Mustafa Kemal Paşa Çeşme Anıtı", hem bölgenin hem de Türkiye’nin tarihi hafızasında Çanakkale Zaferi'nin unutulmaz yerini simgeleyen önemli bir yapıdır.