Cenevre’de Nükleer Görüşmelerde Kritik İlerleme: ABD ve İran Arasında Anlaşma Ümitleri Artıyor

Cenevre’de Nükleer Görüşmelerde Kayda Değer İlerleme Sağlandı

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, ABD ile İran yetkililerinin yürüttüğü Cenevre’deki nükleer müzakerelerde önemli bir ilerleme kaydedildiğini açıkladı. Görüşmelerin olası bir savaşı önleyebilecek anlaşma arayışı çerçevesinde devam ettiği, ancak anlaşma sağlanıp sağlanamayacağının hâlen netlik kazanmadığı belirtildi.

İran’dan Gelişmeler ve Tavizler

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, son görüşme turunda “iyi bir ilerleme” kaydedildiğini doğrulayarak, bazı konularda anlaşmaya varıldığını fakat farklılıkların devam ettiğini ifade etti. İran heyeti, kısa bir süre içinde yeni bir müzakere turu düzenlenebileceğini belirtti. İran’ın müzakerelerde nükleer enerjiyi kullanma hakkını kesinlikle savunduğu, uranyum zenginleştirmeyi tamamen durdurmayı ve 400 kilogram zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını reddettiği bildirildi.

Öte yandan, Tahran yönetiminin yeni öneriler sunduğu ve uluslararası gözetim altında üç ila beş yıl süreyle uranyum zenginleştirmeye ara verme teklifi sunduğu iddia ediliyor. Bu sürenin ardından asgari seviyede zenginleştirme faaliyetlerine devam edilmesi planlanıyor. Bakan Arakçi, anlaşma karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ettiklerini kamuoyuna açıkladı.

ABD’nin Tutumu ve Bölgedeki Askeri Hareketlilik

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşma sağlanamaması durumunda İran’a askeri müdahale tehdidinde bulunmuştu. Bu nedenle Cenevre görüşmeleri, üçüncü tur olarak son diplomatik çaba niteliği taşıyor. ABD, bölgeye iki uçak gemisi dahil olmak üzere geniş çaplı askeri yığınak yaparken, İran ise olası bir saldırıya karşılık vermeye hazır olduğunu açıkladı.

ABD heyetini özel temsilci Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner temsil ederken, İran heyetinin başında Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi bulunuyor. Trump’ın kabul edebileceği koşullar ise netleşmemiş durumda. Ayrıca İran, balistik füze programına sınırlama getirilmesini ve bölgedeki vekil güçlere sağlanan desteğin kesilmesini görüşme masasına getirmeyi reddediyor.

Bölgesel ve Uluslararası Endişeler

Uzmanlar ve bölge müttefikleri İran’a yönelik olası bir saldırının geniş çaplı bir çatışmayı tetikleyebileceğinden endişe ediyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, balistik füzeleri ve bölgesel vekil güçleri içermeyen bir anlaşmanın kabul edilemez olduğunu vurguladı. Netanyahu, İran’ı İsrail ve bölgesel istikrar için uzun süredir süregelen en büyük tehdit olarak nitelendiriyor.

ABD içinde ise yönetim yetkilileri arasında devam eden tartışmalar sürüyor. Bazı kaynaklar, Trump’ın İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alacak bir askeri operasyon emri verebileceğini öne sürerken, Genelkurmay Başkanı Uzmanlarca riskli bulunan saldırıların ABD’yi uzun süreli çatışmalara sürükleyebileceği uyarısında bulundu.

İran’ın Nükleer Programı ve Uluslararası Tepkiler

İran Dışişleri Bakanı Arakçi sosyal medyada yaptığı açıklamada ülkesinin nükleer silah geliştirmeyeceğini kesin dille ifade etti. İran, nükleer faaliyetlerini sadece barışçıl amaçlarla gerçekleştirdiğini savunuyor. Ancak, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın denetimlerine kısıtlı erişim sağlanması ve yüksek seviyede uranyum zenginleştirmesi endişe yaratmaya devam ediyor.

ABD Başkanı Trump, bu konuları Birliğin Durumu konuşmasında vurgulayarak, İran’ın nükleer silaha erişimine kesinlikle izin vermeyeceklerini dile getirdi ve bu tehdide karşı caydırıcı önlemler alınacağını söyledi. Ortadoğu'daki askeri varlığın artırılması ve bölgeye yapılan silah sevkiyatları da bu politik çizginin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Sonuç ve Beklentiler

Cenevre görüşmelerindeki son gelişmeler, bölgedeki gerilimlerin azaltılması ve potansiyel bir çatışmanın önüne geçilmesi açısından kritik önem taşıyor. Ancak taraflar arasında kalıcı bir uzlaşı sağlanması önündeki engeller devam ediyor. Uzmanlar, bu görüşmelerin dünya barışı ve bölgesel istikrar açısından yakından takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.