Ceza İnfaz Kurumlarında Mahpus Çalıştırılması: Gönüllülük Gerçekten Sağlanıyor mu?

Ceza İnfaz Kurumlarındaki Tutuklu Çalışmaları TBMM’de Gündemde

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, ceza infaz kurumları ile tutukevlerinde çalışan tutukluların çalışma koşullarına ilişkin kapsamlı bir soru önergesi verdi. Tanrıkulu, mahpusların çalıştırılmasının gerçekten gönüllülük temelinde yapılıp yapılmadığını, çalışma reddine karşı herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmadığını ve tutuklu ücretlerinin durumunu Adalet Bakanı Akın Gürlek’ten yanıtlamasını istedi.

Gönüllülük Esası ve Çalışma Koşulları İddiaları

Tanrıkulu, tutukluların İşyurtları Kurumu çatısı altında çeşitli üretim ve hizmet alanlarında çalıştırıldığını, ancak çalışma sürecinin fiilen zorunlu hale getirildiğine dair güçlü bulgular bulunduğunu belirtti. Bu durumun mahpuslar arasında eşitsizlik yarattığını ifade eden Tanrıkulu, çalışma hakkını reddedenlere yönelik dolaylı veya doğrudan uygulanan yaptırımların varlığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini vurguladı.

Mahpuslara ödenen ücretlerin düşüklüğü, sosyal güvenlik haklarının eksikliği ve çalışma ortamlarının yetersiz denetlenmesi alanındaki iddiaların ciddi hak ihlali risklerini ortaya çıkardığını dile getiren Tanrıkulu, mahpus emeğiyle oluşturulan ekonomik değerin büyüklüğüyle, mahpuslara sağlanan pay arasındaki dengesizliğe dikkati çekti.

Mesleki Eğitimlerin Etkinliği ve İstihdam Sorunları

Adalet Mesleki Eğitim Merkezleri’nin sayısının artırılmasına rağmen, bu eğitimlerin tahliye sonrası hayat ve iş bulma süreçlerine yeterince katkıda bulunmadığını belirten Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek’e 2024-2026 yılları arasında çalıştırılan tutuklu sayıları, çalışma esasları ve uygulanan denetimler hakkında birçok soru yöneltti.

Tanrıkulu, ayrıca mahpusların çalışma sürelerinin sosyal güvenlik kapsamına alınıp alınmadığı, bu kapsamda emeklilik hakkının etkileri, çalışma karşılığında elde edilen ekonomik gelirin mahpuslara yansıtılma oranı, mesleki eğitimlerin bağımsız denetimi ve Sayıştay denetimine açılması konularında da net bilgi talep etti.

Önerge ile Gelen Önemli Sorular

Genel Başkan Yardımcısı Tanrıkulu’nun Adalet Bakanı Akın Gürlek’e yönelttiği sorular arasında, mahpusların çalışma koşullarının gönüllülük esasına uygunluğunun denetlenip denetlenmediği, çalışmaya katılımın zorunluluğu, çalışan ve çalışmayan mahpuslar arasında bir statü farkı olup olmadığı, tutuklulara verilen ücretlerin miktarı, sosyal güvenlik ayrıntıları ve mesleki eğitim merkezlerinin işleyişi gibi pek çok kritik başlık yer alıyor.

Bu sorular, ceza infaz kurumlarındaki tutuklu çalışma sisteminin şeffaflaştırılması, hak ihlallerinin önlenmesi ve rehabilitasyon süreçlerinin iyileştirilmesi açısından önem taşıyor.