CHP’den Kritik İnsan Hakları Raporu: İBB Davasında Adil Yargılanma Hakkı Sistematik İhlal Ediliyor

CHP’den İnsan Hakları Alanında Kritik Rapor: Özel Olarak İBB Davasındaki İhlaller

CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, 2024 yılının ilk iki ayına ilişkin insan hakları ihlalleri raporunu detaylarıyla açıkladı. Tanrıkulu, İBB davasında adil yargılanma hakkının açık ve sistematik şekilde ihlal edildiğini belirterek, özellikle savunma hakkına dair ciddi sınırlamalar ve mahkeme sürecinde yaşanan engellemeleri kamuoyuna duyurdu.

İBB Davasında Adil Yargılanma Hakkı Engelleri

Tanrıkulu, İBB davasında adalet süreçlerinin, tutanaklara yansıdığı şekilde adil yargılanma ilkelerine aykırı bir biçimde işlediğini vurguladı. Aleniyet hakkı ve basının duruşmalar sırasında çalışma haklarının kısıtlandığını; avukatlara yönelik ikinci kimlik incelemesi, üç avukat sınırı ve jandarmanın sanıklar arasında oturması gibi anormal uygulamaların savunma hakkını ihlal ettiğini söyledi. Özellikle sanık ile avukatların duruşma salonunda iletişim kurmasının, hatta göz teması dahi kurulmasının yasaklanmasının temel bir hak ihlali olduğunu ifade etti.

Türkiye Genelinde Artan İnsan Hakları İhlalleri

CHP’nin raporuna göre, AK Parti iktidarının Türkiye genelinde insan hakları ihlallerinde "eşitliği zalimlikte" sağladığı aktarıldı. Ocak-şubat 2024 döneminde yaşam hakkına yönelik ihlallerin yoğunlaştığı ve toplamda 358 kişinin yaşamını bu ihlaller nedeniyle yitirdiği bildirildi. Bu ölümlerin arasında cezaevleri, iş cinayetleri, nefret suçları ve çocuklar da bulunuyor. Aynı dönemde 269 kişinin iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği ve 46 kadın cinayeti gerçekleştiği raporda yer aldı.

İşkence ve Kötü Muamele Vakalarında Dramatik Artış

Rapor, AK Parti iktidarının iktidara geldiğinde "İşkenceye sıfır tolerans" sloganına karşın, günümüzde işkence vakalarına tam tolerans tanındığını ortaya koydu. Ocak ve şubat aylarında 824 işkence vakası kamuoyuna yansırken, cezaevlerinde kötü muamele ve işkence iddialarının da 104 olarak raporlandığı belirtildi. Bu ihlallerin mahkemeye sunulmasına rağmen herhangi bir işlem yapılmaması eleştirildi.

İfade Özgürlüğüne Yönelik Baskılar Yoğunlaşıyor

Düşünce ve ifade özgürlüğündeki hak ihlallerine de geniş yer verilen raporda, 23 gazetecinin saldırıya uğradığı, 25 gazetecinin gözaltına alındığı, 7 gazetecinin tutuklandığı ve birçok gazetecinin halen cezaevinde bulunduğu aktarıldı. Gazetecilerin çalışma özgürlüklerinin ağır kısıtlandığı, İstanbul'da gazetecilerin sadece 300 metre yürümesine bile izin verilmediği ağır koşullar rapora yansıyan bilgiler arasında yer aldı.

Toplantı ve Gösteri Özgürlüğünde Kısıtlamalar

Ocak ve şubat aylarında yapılan 91 etkinliğin müdahaleye maruz kaldığı, 6 ilde gösteri ve toplantıların yasaklandığı belirtilen raporda, bu süreçte bin 341 kişinin gözaltına alındığı, bunların içinde 111 çocuğun da bulunduğu ve tutuklananların sayısının ise 150 olduğu bildirildi. Bu rakamlar, toplumsal muhalefetin ifade özgürlüğüne getirilen ağır kısıtlamaların göstergesi olarak değerlendirildi.

İBB Davasında Mahkeme Süreçleri ve Engellemeler

Dava dosyasına erişimin kısıtlanması, şüphelilerin 4 bin sayfalık iddianameye sadece haftada iki saat bilgisayar erişimi ile inceleme yapmak zorunda bırakılması, MASAK raporlarının taraflara gösterilmemesi gibi usulsüzlükler raporda eleştirildi. Ayrıca, duruşmaların cezaevi kampüsünde yapılmasının adil yargılanma ilkelerine aykırı olduğu, basına ve milletvekillerine getirilen erişim kısıtlamaları ağır şekilde vurgulandı.

Hakimlerin Görev ve Sorumlulukları Konusunda Uyarılar

Tanrıkulu, hakimlerin herhangi bir suç iddiası karşısında tutanak tutma ve suç duyurusunda bulunma yükümlülüğüne dikkat çekti. Ancak İBB davasındaki mahkeme heyetinin bu yükümlülüklerini yerine getirmediği, bu davranışın daha önce Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından da mahkum edildiği ifade edildi. Yargı mensuplarının ihmalkar davranışlarının hak ihlallerini derinleştirdiği belirtildi.

Uluslararası Platformda Türkiye’nin İnsan Hakları Durumu

Tanrıkulu, Osman Kavala davasını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde yakından takip ettiğini ve Türkiye’nin içinde bulunduğu durumun uluslararası mahkeme nezdinde utanç verici olduğunu söyledi. Hükümetin yargı uygulamalarının uluslararası alanda da büyük eleştiri aldığını ifade ederek, Türkiye’nin hukuk ve adalet alanındaki itibar kaybının sürdüğünü vurguladı.

Sonuç ve Değerlendirme

CHP tarafından açıklanan bu insan hakları raporu, Türkiye’de hakimiyet sürdüren iktidarın insan hakları alanında ciddi zaaflar yaşattığını, İBB davası özelinde ise yargılama süreçlerinin temel hak ve özgürlükler bakımından olumsuz örnek teşkil ettiğini gözler önüne serdi. Raporda, bu ihlallerin kamuoyu ile düzenli olarak paylaşılacağı ve takip edileceği duyuruldu.