Çiftçi Borçlanıyor, Tüketici Pahalı Gıdaya Mahkum: Üretici ve Market Arasındaki Fiyat Farkı Yüzde 229'a Ulaştı

Çiftçilerin Zor Durumu ve Pahalı Gıda Sorunu Gündemde

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Türkiye’de uygulanan tarım politikalarının çiftçiyi borçlandırdığını ve tarımdan kopuşu hızlandırdığını ifade etti. Sarıbal, üreticinin zarar edip topraklarından uzaklaştırıldığını, verimli tarım arazileri ve meraların ise imara açıldığını vurguladı. Bu politikaların sonucunda tüketiciler pahalı gıdaya mahkum olurken, üretici kazanamaz hale geldi. Üretici ile market rafları arasındaki fiyat farkının yüzde 229’a kadar yükseldiğine dikkat çekti.

Tütün Üreticisinin Yaşadığı Mağduriyetler

Orhan Sarıbal, TBMM'deki basın toplantısında özellikle tütün üreticisinin ciddi sorunlar yaşadığını belirtti. Tütün alımlarındaki gecikmelerin, sözleşme fiyatlarının tek taraflı düşürülmesinin ve şirketlerin belirsiz alım politikalarının üreticiler üzerinde büyük mağduriyet yarattığını söyledi. Ürünlerin hala depolarda beklediğini hatırlatan Sarıbal, net bir alım takvimi bulunmadığını ve üreticilerin çaresiz bırakıldığını ifade etti.

Üretim maliyetlerinin kilogram başına 260 TL civarında olduğunu, ancak sözleşme fiyatlarının aşağı çekildiğini belirten Sarıbal, şirketlerin 220-250 TL bandında alım yapmayı planlamasının emeğin ve alın terinin hiçe sayılması anlamına geldiğini dile getirdi. Sarıbal, tütüncülerin yeni sezona hazırlanması gereken dönemde bile geçen yılın ürünlerini teslim edemediğini, bunun da çiftçilerin omuzlarında ağır bir borç yüküne dönüşerek üreticiyi finansal açıdan zora soktuğunu savundu.

Devlet Garantörlüğü ve TEKEL Modelinin Yeniden Hayata Geçirilmesi Gerekiyor

Sarıbal, Türkiye'nin tütün ihracatı ile ithalatı arasındaki dengesizliğe dikkat çekti. 2025 yılında 43 bin ton tütün ihraç edilerek 346,5 milyon dolar gelir sağlanırken, 79,8 bin ton tütün için 553,9 milyon dolar ithalat yapıldığı bilgisini paylaştı. Neoliberal politikalar doğrultusunda tütün üretimi ve ticaretinin şirketlere bırakıldığını, kamu kuruluşu TEKEL'in özelleştirilmesinin çiftçinin gelirlerinde ciddi düşüşe yol açtığını belirtti. Sarıbal, üreticiyi koruyacak ve piyasayı dengeleyecek bir garantör devlet mekanizmasının kurulması gerektiğini, TEKEL benzeri bir örgütün yeniden faaliyete geçirilmesinin önemini vurguladı.

Planlı Üretim ve Kamusal Destek Olmazsa Gıda Krizi Kapıda

Orhan Sarıbal, çiftçilerin iklim felaketleriyle mücadele ettiği 2025 yılında maliyetlerin altında satış yapmak zorunda kaldığını kaydederek, mevcut politikaların üretimi caydırdığını, çiftçiyi borçlandırdığını ve tarımdan uzaklaştırdığını dile getirdi. Verimli tarım arazilerinin yapılaşmaya açılmasının hem üretici hem tüketici için olumsuz sonuçlar doğurduğunu ifade etti. Üretici kazanamazken tüketicinin pahalı gıdaya mahkum olduğunu, fiyat farkının ise yüzde 229 seviyesinde seyretmeye devam ettiğini belirtti.

Ayrıca, gübre ve enerji maliyetlerinde yaşanan artışlara dikkat çeken Sarıbal, uluslararası krizlerin etkisiyle tarım girdilerinin fiyatlarının önemli oranda yükseldiğini açıkladı. Ham petrol ve doğal gaz fiyatlarında görülen hızlı artışların tarım maliyetlerini daha da yukarı çektiğini belirtti. Sarıbal, bu gidişatın önüne geçilmezse Türkiye’de uluslararası krizlerin doğrudan gıda krizine dönüşeceği uyarısında bulundu ve üretimde planlama ile kamusal destek mekanizmalarının kurulmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.