Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi: Çok Kutuplu Dünya, Eşitlik ve İşbirliğinin Önemine Vurgu Yaptı

Çin'den Çok Kutuplu Dünya Düzeni ve Uluslararası Eşitlik Vurgusu

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, ABD’nin İsrail ile İran’a yönelik saldırıları, Venezuela’ya askeri müdahalesi ve Grönland üzerindeki talepleri gibi tek taraflı hamlelerin sürdüğü bir dönemde uluslararası toplumun eşit üyelerden oluşan çok kutuplu bir dünya inşa etmesi gerektiğini belirtti. Vang, bu anlayışın ülkelerin büyüklüklerine veya güçlerine bakılmaksızın Birleşmiş Milletler Şartı ve uluslararası normlara uygun hareket etmelerini gerektirdiğini vurguladı.

Küresel Yönetim ve Çok Taraflılık İnisiyatifi

Vang Yi, günümüzde küresel sorunların giderek karmaşıklaştığı ve çok taraflılığa yönelik saldırıların arttığı bir ortamda Çin’in getirdiği Küresel Yönetim Girişimi'nin önemine dikkat çekti. Bu girişimin, uluslararası hukukun üstünlüğü, egemenlik ve çok taraflılık ilkeleri temelinde BM’nin merkezi rolünü güçlendirmeyi hedeflediğini söyledi. Vang, BM dışı paralel yapıların ve dışlayıcı blokların sürdürülebilir olmadığını ve uluslararası toplumda destek görmeyeceğini de ifade etti.

ABD-Çin İlişkileri ve Yeni İşbirliği Modelleri

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’e yapacağı ziyaret öncesinde açıklamalarda bulunan Vang, iki ülkenin rekabetten uzak, karşılıklı saygı ve kazan-kazan esasına dayalı işbirliğine yönelmesi gerektiğini belirtti. Çin’in Grup 2 (G2) modeli önerisine dair düşüncelerini paylaşan Vang, dünyada 190’dan fazla ülke olduğunu ve geleceğin tüm ülkelerin ortak çabalarıyla şekilleneceğini ifade etti. Ayrıca, korumacılık politikalarının ekonomi ve teknolojide ayrışmalara yol açtığını belirterek, ekonomik küreselleşmenin adil paylaşımı gerektiğini vurguladı.

Orta Doğu’da Gerilime Son Verme Çağrısı

Orta Doğu’da artan çatışmalar nedeniyle Vang Yi taraflara askeri operasyonlarını derhal durdurmaları ve gerilimin yayılmasını önlemeleri çağrısında bulundu. Orta Doğu’da çözümün silah değil diyalog ile sağlanacağını belirten Vang, Gazze’deki durumun uluslararası adalet için önemli bir sınav olduğunu ve iki devletli çözümün Filistin sorununun en gerçekçi yolu olduğunu ifade etti. Uluslararası toplumun Filistin meselesini göz ardı etmemesi gerektiğini de vurguladı.

Latin Amerika’nın Egemenliği ve Küresel Güney’in Yükselişi

ABD’nin Latin Amerika’ya yönelik müdahalelerini eleştiren Vang, bölge ülkelerinin egemenlik haklarının korunması gerektiğini söyledi. Vang, 21. yüzyılda Latin Amerika ülkelerinin kendi kaynak ve politikalarını halklarının belirlemesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, gelişmekte olan ülkelerin kolektif yükselişi ve küresel ekonomideki artan payları nedeniyle çok kutuplu sistema önemli katkı sağladığını söyledi.

Japonya ile Artan Gerilim ve Tayvan Konusu

Vang, Japonya Başbakanı’nın Tayvan’a askeri müdahale sinyali vermesine karşı çıkarken, Tayvan’ın Çin’in iç meselesi olduğunu vurguladı. Japonya’nın geçmişteki işgalci politikası ve Tayvan’daki yayılmacı tutumuna yönelik Çin ve bölge halklarının endişelerinin devam ettiğini belirtti. Ayrıca askeri müdahalenin ancak gerçek bir saldırı durumunda savunmayla sınırlandırılması gerektiğini ifade etti.

Güney Çin Denizi’nde Barış ve İşbirliği İçin Umut Veren Gelişmeler

Çin’in Güney Çin Denizi’nde bölge ülkeleriyle işbirliğini güçlendirdiğini belirten Vang, bölgenin serbest ve güvenli deniz yollarından biri olmaya devam ettiğini söyledi. Filipinler, Endonezya ve Malezya ile yürütülen görüşmeler ve Filipinli balıkçıların kurtarılması gibi örneklerle barışın tesis edildiğini aktardı. 2024 yılı içinde Güney Çin Denizi’nde Davranış Kuralları Mutabakatı'nın sonuçlanmasının beklendiğini ve bu sürecin Filipinler öncülüğünde ilerleyeceğini söyledi.