Çin'de Üretici Fiyatları 3,5 Yıl Sonra İlk Kez Artışa Geçti: Savaş ve Küresel Enerji Krizi Etkili

Çin Üretici Fiyat Endeksi Mart Ayında Artış Gösterdi

Çin Ulusal İstatistik Bürosu (UİB) verilerine göre, mart ayında Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yıllık bazda %0,5 artışla 3,5 yıl aradan sonra ilk defa yükselişe geçti. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ise aynı dönemde %1 oranında artış kaydetti. Üretici fiyatlarının artışa geçmesi, 2022 sonundan itibaren 41 ay süren gerilemenin ardından dikkati çekiyor.

Orta Doğu Savaşının Küresel Hammadde ve Enerji Fiyatları Üzerindeki Etkisi

Orta Doğu'daki savaş ve bölgedeki jeopolitik gerilimler, küresel hammadde ve enerji fiyatlarında önemli artışlara yol açtı. UİB Kıdemli İstatistikçisi Dong Licüen, bu gelişmeler nedeniyle birçok sektörde üretici maliyetlerinin yükseldiğini ve üretici fiyatlarındaki artışın büyük ölçüde "ithal enflasyon" kaynaklı olduğunu belirtti. Bu durum, Çin üretim maliyetlerindeki yükselişi doğrudan etkiledi.

Çin Hükümetinin Piyasa Tedbirleri İle Arz-Talep Dengesi

Çin hükümeti, bazı sektörlerde kapasite fazlası üretim ve fiyat rekabetini önlemek amacıyla stratejik önlemler aldı. Bu politikalar sayesinde iç pazarda arz-talep koşullarının iyileştiğine dikkat çeken UİB uzmanları, alınan tedbirlerin fiyat artışlarını desteklediğini ve üretici fiyatlarındaki yükselişi kısmen de olsa tetiklediğini vurguladı.

ÜFE ve TÜFE'nin Son Yıllardaki Seyri

Üretici fiyatları endeksi, 2022'nin son çeyreğinde başlayan düşüş trendini 3 yıl boyunca sürdürdü. ÜFE 2023 yılında %3, 2024'te %2,2 ve 2025'te %2,6 oranlarında gerilemişti. Bu yılın ilk iki ayında da düşüş devam etmiş, ocakta %1,4, şubatta ise %0,9 azalmıştı. Öte yandan TÜFE mart ayında %1 artışla yükselişini sürdürdü. TÜFE, 2023’ten bu yana %1’in altında seyrediyor ve geçtiğimiz yıllarda deflasyon eğilimi mevcuttu.

Hürmüz Boğazı'ndaki Gemi Trafiği Kesintisi ve Küresel Enerji Tedarikine Etkileri

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Orta Doğu’da tırmanan gerilim, dünya enerji ticaretinde kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin büyük ölçüde durmasına yol açtı. Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık %25’i, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin %20’si ve gübre ticaretinin %30’unun ana geçiş noktası olarak enerji arzında önemli bir köprü işlevi görüyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık %45’i ve sıvılaştırılmış doğal gazın %30’u bu güzergâh üzerinden sağlanıyor. Boğazdaki trafik kesintileri, küresel petrol tedarikinde aksamalara sebep olurken fiyatların yükselmesine zemin hazırlamaktadır.