Çin’in Mart Ayı Dış Ticareti Yavaşladı: Orta Doğu Çatışmaları Enerji ve Nakliye Maliyetlerini Yükseltti

Çin’in Mart Ayı Dış Ticareti Orta Doğu Gerilimleriyle Zorlandı

Çin Gümrükler Genel İdaresi tarafından açıklanan Mart 2026 dış ticaret verileri, ülkenin ihracat hızında belirgin bir yavaşlama olduğunu ortaya koydu. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın misillemelerinin yarattığı Orta Doğu’daki çatışmalar, özellikle enerji fiyatlarını ve ulaştırma maliyetlerini yükseltti. Bu durum, Çin’in ihracat büyümesini olumsuz yönde etkilerken, ithalat tarafındaki artış ivmesini sürdürdü.

Mart Döneminde İhracat ve İthalat Performansı

Mart ayında Çin’in ihracatı yıllık %2,5 artışla 321 milyar dolar olarak gerçekleşti; ancak bu oran, yılın ilk iki ayındaki %21,8’lik büyümenin oldukça altında kaldı. Aynı dönemde ithalat ise %27,8 büyüyerek 269,9 milyar dolara ulaştı ve ilk iki ayda kaydedilen %19,8’lik artışı geride bıraktı. Bu gelişmeler neticesinde dış ticaret fazlası, Mart ayında 51,1 milyar dolara gerileyerek, yılın ilk iki ayındaki 213,6 milyar dolarlık yüksek seviyelerin oldukça altına indi.

Orta Doğu’daki Çatışmaların Ekonomik Yansımaları

Gümrükler Genel İdaresi Sözcüsü Lu Daliang, Orta Doğu’daki çatışmaların akaryakıt fiyatlarında ciddi bir artışa yol açtığını ve bunun da ulaştırma maliyetlerinde yükselişe neden olarak küresel üretim ve lojistik giderlerini artırdığını belirtti. Bu gelişme, dünya genelinde tedarik zincirlerini olumsuz etkiledi. Çatışma aynı zamanda Çin’in Orta Doğu pazarlarına yönelik ihracatını ve bu bölgeden yaptığı ithalatı olumsuz etkiledi.

İthalattaki Artışın Sebepleri ve İç Talep Politikaları

Mart ayında ithalat artışındaki kuvvetli ivme, Çin hükümetinin iç talebi desteklemek amacıyla aldığı önlemlerle bağlantılıdır. Ayrıca, üreticilerin bölgedeki savaş koşullarına rağmen stoklarını artırması da ithalat hacminde yükselişi tetikledi. 2025 yılında Çin’in ihracatı %5,5 artış gösterirken, ithalat ise istikrarını korumuş ve dış ticaret fazlası tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 1,19 trilyon dolara ulaşmıştı.

Hürmüz Boğazı’ndaki Kesintilerin Global Etkisi

ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları ile İran’ın misillemeleri sonrası Basra Körfezi’nde artan gerilim, Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin büyük ölçüde durmasına yol açtı. Bu boğaz, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar, Irak ve İran gibi önemli enerji üreticilerinin dünya pazarlarına açılan kritik bir güzergâhtır. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %25’i, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin %20’si ve gübre ticaretinin %30’u buradan geçiyor.

Çin’in ithal ettiği petrolün yaklaşı olarak %45’i ve sıvılaştırılmış doğal gazın %30’u Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor. Boğazdaki kesintiler, enerji arzında yaşanan aksamalar ve taşıma masraflarındaki artışı tetikleyerek küresel ticaret üzerinde olumsuz yansımalar yaratıyor.