Çocuklarda Kısa Video Bağımlılığı Uyarısı: Ekran Başı Süreleri ve Dikkat Sorunları Artıyor

Kısa Video İçerikleri Çocuklarda Dikkat Sorunlarına Yol Açıyor

Klinik Psikolog Pelin Ankay Kudu, kısa video (reels, shorts vb.) formatındaki içeriklerin çocukların saatlerce ekran başında kalmasına neden olarak, bu eğlencenin bağımlılık boyutuna ulaştığını açıkladı. Medipol Mega Üniversite Hastanesi’nden Kudu, hızla değişen ve sürekli beyni uyarma odaklı olan bu içeriklerin çocukların dikkat ve odaklanma kapasitesini azalttığını, bunun sonucunda da dopamin bağımlılığı riskinin yükseldiğini ifade etti.

Sosyal Medya Kullanım Yaşı ve 13 Yaş Sınırının Önemi

Pelin Ankay Kudu, sosyal medya platformlarında genellikle 13 yaş sınırı bulunmasına rağmen, çocukların ebeveyn hesapları veya yaşlarını büyük göstererek bu platformlara kolayca erişim sağladığını söyledi. Kudu, ebeveynlerin dijital ortamlardaki denetimlerini sürdürmelerinin kritik olduğunu vurgulayarak, çocukların riskleri değerlendirme ve sonuçları öngörme becerilerinin henüz olgunlaşmadığını belirtti. Bu nedenle çocukların kendi başlarına sosyal medya kullanımına sınırlama getirme konusunda yeterince güçlü irade geliştiremediklerini anlattı.

Dijital Okuryazarlık ve Doğru İletişimin Önemi

Kudu, ebeveynlerin dijital okuryazarlık düzeylerini artırmalarının ve çocuklarına rol model olmalarının temel gerekliliklerden olduğunu belirtti. Sosyal medyanın yalnızca içerik tüketmek için değil aynı zamanda üretmek ve yaratıcılığı desteklemek için de bir platform olduğunu ifade eden uzman, ailelerin çocukların izledikleri içerikleri kontrol etmeleri ve sosyal medya uygulamalarının ebeveyn kontrol özelliklerini aktif şekilde kullanmaları gerektiğini söyledi.

Çocuklarla Açık İletişim ve İş Birliği Gerekliliği

Klinik Psikolog Kudu, ebeveynlerin çocuklarına yaklaşım biçiminde yargılayıcı ve tepki odaklı ifadeler kullanmak yerine, açık, destekleyici ve duygu odaklı iletişim kurmalarının çok önemli olduğunu anlattı. Çocuğa "Yine mi telefonla oynuyorsun?" gibi eleştiriler yerine “Bu içerikte seni etkileyen ne oldu?” gibi sorularla yaklaşmanın duygusal bağları güçlendirdiğini aktardı. Ayrıca yasakların sürdürülebilir olmadığını ve çocukla birlikte kurallar belirlenerek planlama yapılması gerektiğini belirtti. Kudu, çocukların öfke veya sıkıntı anlarında hemen ekrana yönelmelerinin duygusal zekâ gelişimini olumsuz etkileyebileceğini, bu nedenle sağlıklı iletişimin çocukların dijital çevrelerinde daha bilinçli bireyler olarak yetişmelerine katkı sağladığını söyledi.