Dekolonizasyon Tartışmaları ve İstanbul’da Gerçekleşecek Dünya Dekolonizasyon Forumu: Adil Bir Dünya İçin Yeni Uzlaşı Arayışı

Dekolonizasyon: Tarihten Günümüze Sömürgecilik ve Yeni Uzlaşı İmkanı

Dr. Esra Albayrak, sömürgeciliğin tarih boyunca nasıl şekillendiğini ve yeni bir küresel uzlaşıya ulaşmanın koşullarının ne olabileceğini kapsamlı bir analizle ortaya koydu. Dünyanın kritik bir dönemeçten geçtiğini belirten Albayrak, insanların ve toplumların kendilerini ve evrensel konumlarını yeniden tanımlama ihtiyacının sosyal bilimcilerin ortak bir yol haritası geliştirmesi gerektiği temel konulardan biri olduğunu kaydetti.

Sömürgecilik ve Günümüzün Küresel Düzeni

Tarihsel olarak, "ilkel" ve "uygar" ayrımı üzerinden meşrulaştırılan sömürgecilik, 20. yüzyılda biçim değiştirse de varlığını sürdürmektedir. 7 Ekim sonrası Gazze’de yaşanan trajedi, mevcut uluslararası düzenin adalet ve meşruiyet sorgulamalarını derinleştirirken, sömürgeciliğin kapandığı değil farklı tezahürlerle devam eden bir olgu olduğu gerçeğini yeniden gözler önüne sermiştir. Postkolonyal çalışmalar, sömürgeci yapının yeni biçimlerini yeterince çözümleyememiştir.

"İnsanın Yükü" Kavramı ve Sömürgeci Zihniyetten Özgürleşme

19. yüzyıl Avrupa düşüncesinde yükselen ve sömürgeciliği meşrulaştıran kavramlar, özellikle "Beyaz Adamın Yükü" söylemi üzerinden toplumsal ve biyolojik hiyerarşiler oluşturulmuştur. Ancak, bu yaklaşımın siyah-beyaz, Doğu-Batı gibi ikiliklerle devam etmesi insanlığın gerçekliğini yansıtmaz. Albayrak, bu kafa yapısının artık terk edilmesi gerektiğini vurgulayarak, sömürgeci ve hiyerarşik kategoriler yerine "insanın yükü" olarak adlandırılabilecek ortak bir sorumluluğun benimsenmesinin önemine dikkat çekmiştir.

Bilgi ve Epistemik Kibir: Küresel Bilgi Ekosisteminin Yeniden Tanımlanması

Bilginin üretim ve yayım süreçlerinin tek merkezli ve üstünlükçü hegemonyası, bugün küresel anlam krizi ve yabancılaşmanın temel nedenlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Fanon, Said ve Asad gibi düşünürlerin eleştirel mirası doğrultusunda, bilgiyi kimin ve nasıl ürettiğimizin sorgulanması gerekmektedir. Böylece bilgi, güç aracından çıkarılıp doğruluk ve anlam arayışının temeline oturtulabilir ve farklı epistemik merkezlerin çoğaltılması mümkün hale gelir.

İstanbul'un Stratejik Rolü ve Dünya Dekolonizasyon Forumu

Binlerce yıllık kültür, ticaret ve siyaset kesişim noktası olan İstanbul, insanlığın onurunu ve çok kültürlü yaşamı esas alan uluslararası bir uzlaşı zemini olarak öne çıkmaktadır. 11-12 Mayıs’ta Atatürk Kültür Merkezi’nde düzenlenecek Dünya Dekolonizasyon Forumu ise Afrika, Güney Asya, Latin Amerika ve Orta Doğu’dan akademisyen, entelektüel ve aktivistlerin katılımıyla epistemik adalet ve küresel eşitlik üzerine derin bir diyalog fırsatı sunacaktır. Etkinlik kapsamında dekolonyal sanat sergileri ve Dekolonize Film Festivali gibi disiplinlerarası programlarla da farklı bakış açıları paylaşılacaktır.