Denizli’de 700 Yıllık Nikfer Bezi Geleneğinin Son Ustası Ümmühan Apalı Hayatını Kaybetti

700 Yıllık Nikfer Bezi Geleneğinin Son Ustası Ümmühan Apalı Hayatını Kaybetti

Denizli'nin Tavas ilçesine bağlı Nikfer Mahallesi, yüzyıllardır süregelen ve bölgenin kimliği haline gelen Nikfer bezi dokuma geleneğinin önemli isimlerinden Ümmühan Apalı'nın vefatı ile derin bir üzüntü yaşadı. 87 yaşında hayatını kaybeden Apalı, bu özel dokuma sanatının son iki ustasından biriydi.

Nikfer Bezi: Asırlık Bir Gelenek

Yaklaşık 700 yıllık geçmişi bulunan Nikfer bezi, tamamen pamuktan üretilen ve dört mevsim kullanım özelliği ile dikkat çeken eşsiz bir tekstil ürünüdür. Bu kumaş, yaz aylarında serin tutması, kış aylarında ise sıcaklık sağlamasıyla, geçmişten günümüze birçok alanda; elbiseden ayakkabıya, şapkadan kuşaklara kadar yaygın şekilde kullanılmıştır. Rivayetlere göre Kanuni Sultan Süleyman, Rodos seferi sırasında dayanıklılığı sebebiyle Nikfer bezinden yelken yaptırmıştır.

Bir Geleneğin Son Ustası: Ümmühan Apalı

Ümmühan Apalı, çocukluğunda annesinden öğrendiği bu zanaatı tam 77 yıl boyunca sürdürdü ve 1800’lü yıllardan kalma ahşap dokuma tezgahında üretimini devam ettirdi. Apalı, pamuğunu çıkrıkta ip haline getirme, ardından ipleri masuraya sardırma ve dokuma işlemini tek başına gerçekleştirme gibi birçok süreci büyük bir özenle yapmaktaydı. Ümmühan Apalı, haftalar süren emeklerle ortaya çıkardığı Nikfer bezini koruyup yaşatmaya çalışan nadir ustalardan biri olarak bölgenin kültürel mirasını temsil ediyordu.

Kültürel Miras Tehlikede

Ancak ne yazık ki bu değerli zanaatı devralacak ve yaşatacak yeni bir çırak bulamayan Apalı, ustalık geleneğinin sona erme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu da yaşamı boyunca tecrübe etti. İki çocuk ve dört torun sahibi olan Apalı, kök saldığı Nikfer Mahallesi’nde toprağa verildi. Nikfer bezinin yüzyıllara yayılan kültürel önemi ve bu dokuma sanatının devam ettirilmesi için yeni nesillere aktarıma ihtiyaç duyulmaktadır.