Dijital Habercilikte Tıklama Tuzağı Başlıkları: Okuyucuda En Çok Öfke ve Endişe Yaratıyor

Dijital Habercilikte Tıklama Tuzağı Başlıklarının Okuyucu Üzerindeki Etkisi

AKDENİZ Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde gerçekleştirilen TÜBİTAK destekli bir araştırma, dijital habercilikte sıkça karşılaşılan tıklama tuzağı başlıkların okuyucuda en fazla öfke, endişe ve alay gibi olumsuz duyguların ortaya çıkmasına neden olduğunu belirledi. Bu tür başlıkların uzun vadede medya güvenilirliğine zarar verdiği tespit edildi.

Projenin Amacı ve Metodolojisi

TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenen çalışmada, Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü öğrencisi Zeynep Peker’in öncülüğünde dijital mecralarda kullanılan yanıltıcı başlıkların kullanıcı tepkileri çok yönlü şekilde incelendi. Araştırmada, sosyal medya platformu "X" üzerinde tıklama tuzağı başlıklarla yayınlanan haberlerin altındaki yaklaşık 1000 kullanıcı yorumu analiz edildi.

Analizler, 6 aylık bir veri toplama sürecinin ardından büyük-küçük harf düzenlemeleri ve emoji temizliği işlemlerinden geçirilerek gerçekleştirildi. İki aşamalı çalışma kapsamında, ilk olarak program tabanlı duygu analizi yapıldı; ardından Türkçe'nin duygu bağlamının korunması için iki uzman tarafından manuel analizler uygulanarak temalar ortaya kondu.

Okuyucuda En Yoğun Gözlemlenen Duygular

Çalışmada, kullanıcı yorumları mutluluk, üzüntü, öfke, korku, iğrenme ve şaşkınlık gibi altı temel duygu ekseninde değerlendirildi. Sonuçlarda öfke, endişe ve alaycı tepkiler en hakim duygular olarak öne çıktı. Araştırmacılar, okuyucuların tıklama tuzağı başlıkları fark ettiğinde çoğunlukla negatif duygularla karşılık verdiğini vurguladı.

Bu tepkilerin yalnızca haber içeriğine değil doğrudan gazetecilere ve medya kuruluşlarına yönelik olduğu, dolayısıyla medya güvenine olumsuz etkilerinin uzun vadede artacağı ifade edildi.

Medya Güvenilirliği ve İletişimcilere Düşen Görev

Tematik analizler, kullanıcıların yorumlarının büyük ölçüde siyaset, ekonomi ve güncel olaylar etrafında yoğunlaştığını gösterirken, çoğu yorumun haberin içeriğinden bağımsız şekilde gazetecilik pratiğine eleştiri getirdiği tespit edildi. Uzmanlar, tıklama tuzağı başlıkların kısa vadede etkileşim sağlasa da uzun vadede medya sektörünün güvenilirliğini zedelediğine dikkat çekti.

İletişim alanındaki genç araştırmacılar ve öğrencilerin bu konuda farkındalık yaratmasının önemli olduğunu belirten danışman araştırmacı Ahsen Demircioğlu, bilinçli gazetecilik uygulamalarının sektörde sürdürülebilir güvenin tesisi için kritik olduğunu ifade etti.