Diyarbakır Barosu’ndan Faili Meçhul Cinayetler İçin Kapsamlı Araştırma ve Zamanaşımı Kaldırılsın Talebi

Diyarbakır Barosu’ndan Faili Meçhul Cinayetler İçin Kapsamlı İnceleme Talebi

Diyarbakır Barosu, Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı’na, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ve siyasi partilere yaptığı başvuruda, 1990’lı yıllarda yaşanan faili meçhul cinayetlerin ve zorla kaybetmelerin geniş çaplı araştırılması çağrısında bulundu. Baro, ayrıca zamanaşımı uygulamalarının sona erdirilmesi ve etkili soruşturma yükümlülüğünün tam olarak yerine getirilmesi konularında yasal düzenlemeler yapılmasını talep etti.

Faili Meçhul Cinayetlerin ve İnsan Hakları İhlallerinin Yakın Tarihimizdeki Önemi

Türkiye'nin özellikle 1990’lı yıllarda, Kürt nüfusun yoğun olduğu illerde gerçekleşen faili meçhul cinayetler, zorla kaybetmeler ve gözaltında yaşanan kayıplar, ülkenin yakın tarihindeki en ağır insan hakları ihlalleri arasında yer almaktadır. Başvuruda, gazeteciler, siyasetçiler, insan hakları savunucuları, avukatlar, aydınlar, köylüler ve sivillerin hedef alınarak çok sayıda kişinin gözaltında kaybedildiği veya işkence gördüğü vurgulanmıştır.

Resmi Veriler ve İnsan Hakları Kurumlarının Rakamları

TBMM tarafından hazırlanan 1995 tarihli Faili Meçhul Siyasi Cinayetleri Araştırma Komisyonu raporunda, faili meçhul cinayetlerin sayısı 1.797 olarak belirtilirken; Türkiye İnsan Hakları Vakfı verileri 1990-2011 arasında en az 1.901 cinayetin yaşandığını göstermektedir. İnsan Hakları Derneği Diyarbakır Şubesi ise sadece 1990’lı yıllara ait devlet görevlilerince şüphelenilen yaklaşık 3.500 faili meçhul cinayet ve yüzlerce zorla kaybetme vakasının olduğunu ifade etmektedir.

Başvuruda Yer Alan Temel Talepler

Diyarbakır Barosu’nun başvurusunda, zamanaşımı uygulamalarının kaldırılması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları doğrultusunda yaşam hakkı ihlallerinde etkili soruşturma zorunluluğunun yerine getirilmesi, 1990’lı yıllardaki olayların insanlığa karşı suç kapsamına alınması ve zamanaşımı nedeniyle kapanan dosyaların yeniden ele alınması gibi önemli talepler bulunmaktadır.

Bunun yanı sıra, yargı makamlarının özel yetkili savcılar aracılığıyla soruşturmaları yürütmesi, TBMM bünyesinde kapsamlı ve bağımsız bir hakikat ve araştırma komisyonunun kurulması, Birleşmiş Milletler Zorla Kaybetmelere Karşı Uluslararası Sözleşmesi’nin tam kabulü ve Uluslararası Ceza Mahkemesi Roma Statüsü'ne taraf olunması çağrıları yapılmaktadır.

Arşivlerin Açılması ve Süreçlerin Şeffaf Yönetimi İstendi

Başvuruda ayrıca, Adalet ve İçişleri Bakanlıkları başta olmak üzere ilgili kurumların faili meçhul cinayetler ve kayıplara ilişkin arşivleri kamuoyuna açması, Minnesota Otopsi Protokolü’nün toplu mezar açma süreçlerinde uygulanması ve tüm süreçlerin kayıp yakınları ile insan hakları örgütlerinin denetimine açık tutulması gerekliliği vurgulanmaktadır.

Zamanaşımı tehdidi altındaki dosyalar için de etkin soruşturma yürütülerek sorumluların gecikmeden tespit edilmesi ve gerekli işlemlerin yerine getirilmesi talep edilmektedir. Bu kapsamlı talepler, Türkiye’nin uluslararası hukuk yükümlülüklerinin gereği olarak faili meçhul suçların tüm boyutlarıyla araştırılması ve cezasızlıkla mücadelenin sağlanması hedefi doğrultusunda hazırlanmıştır.