Doğu Akdeniz’den Körfez’e “Barajdan Sızanlar” Sergisi: Arazi, Hafıza ve Arşiv İlişkisi Derinlemesine İnceleniyor

“Barajdan Sızanlar” Sergisi Doğu Akdeniz’den Körfez’e Uzanan Bir Coğrafyayı Mercek Altına Alıyor

Doğu Akdeniz’den Körfez Bölgesi’ne kadar uzanan geniş bir alanda arazi kavramı ile hafıza ve arşiv ilişkisi üzerine odaklanan “Barajdan Sızanlar” sergisi, Salt Beyoğlu’nda düzenlenen basın ön gösterimiyle sanatseverlerle buluştu. Sergi, Türkiye’den Filistin’e, Lübnan’dan Tunus’a kadar farklı ülkelerden sanatçıların eserleriyle bölgenin görsel ve kültürel hafızasına ışık tutuyor.

Modernite, Gelenek ve Kolektif Hafıza Üzerine Sanatsal Bir Yolculuk

Barajdan Sızanlar sergisi, Doğu Akdeniz ve Körfez coğrafyasındaki modernite ile geleneğin kesişim noktalarını araştırırken, aynı zamanda bölgenin kolektif hafızasını oluşturan unsurları da ortaya koyuyor. Serginin programlayıcısı Gülce Özkara, bu serginin doktora çalışmasının bir devamı olarak ortaya çıktığını, temel olarak arazi ve arşiv arasındaki diyaloga odaklandığını belirtti.

Özkara, “Araziye bir hafıza olarak yaklaşılabilir mi?” sorusunun serginin merkezinde yer aldığını ve bu soru üzerinden sanatçılarla yürütülen işbirliklerinin serginin ana çerçevesini şekillendirdiğini vurguladı. Çalışma, Türkçe ve Arapça konuşulan bölgeler arasındaki ortak tarihsel deneyimlere, sömürgecilik geçmişine ve sosyal-kültürel ilişkilere dikkat çekiyor.

Söylemde Yer Alan “Yerdeşlik” ve Hafıza Kavramları

Sanatçıların eserleri, arazi kavramıyla estetik açıdan farklı ilişkiler kurarken, sergi aynı zamanda ulus-devlet sınırlarının ötesinde bir “yerdeşlik” ve dayanışma zemini sunuyor. Özkara, projeyi “Sömürgeci pratiklerin ötesinde bir yerdeşlik tahayyülü” olarak tanımlayarak ortak tarihsel deneyimlerin ve coğrafyalar arası bağların teşvik edildiğini belirtti.

Sergi, arazi üzerindeki fiziksel yapılar ve bunların sosyal ve kültürel etkilerini bir arada değerlendirirken, hafızanın çatlaklardan bugüne sızması metaforuyla toplumsal belleğin yok olmadan, aksine araziye kazındığını dile getiriyor. Bu yaklaşım, barajlar, kanallar ve diğer altyapılar gibi yapıları sadece tahakküm araçları olarak değil, aynı zamanda direniş ve sızıntı metaforları olarak da konumlandırıyor.

Farklı Dinamiklerin Bir Araya Geldiği Ortak Hikayeler

“Barajdan Sızanlar” sergisi, Sahra çölündeki sömürgeci iç deniz projelerinden telekomünikasyon ağlarının görünmez peyzajlarına; terk edilmiş mekanlardan nükleer felaketlerin araziye bıraktığı izlere kadar pek çok farklı anlatıyı bir araya getiriyor. Sergide ayrıca, Avrupa’ya göç eden işçilerin anılarından Filistin köylerinin yok edilen sınırlarına kadar çeşitli perspektifler kolektif bir bağlamda buluşuyor.

Sergide Yer Alan Sanatçılar ve Destekçiler

Haig Aivazian, Monira Al Qadiri, Al-Wah’at Collective, Mehmet Ali Boran, Can Candan, Aslıhan Demirtaş, Alia Farid, Metincan Güzel, Emre Hüner, Evrim Kaya, Yelta Köm, Fredj Moussa, Dima Srouji, Aslı Uludağ ve Merve Ünsal gibi sanatçıların eserlerinin sergilendiği proje, 23 Ağustos’a kadar ziyaret edilebilir. Serginin gerçekleştirilmesinde Hollanda Krallığı ve Feltouch’un desteği ile Asya International Movers, Bankerhan Hotel, Eureko Sigorta ve Jotun gibi kurumların katkıları yer aldı.