Dünya Genelinde Obezite Oranları Alarm Veriyor: Yetişkinlerde 2 Kat, Ergenlerde 4 Kat Artış Kaydedildi

Obezite Oranları Küresel Ölçekte Hızla Artıyor

Dünya genelinde her sekiz kişiden birinin obezite ile yaşadığı belirtilirken, yetişkinlerde obezite oranının 1990 yılından beri iki kattan fazla, ergenlerde ise dört katına çıktığı kaydedildi. Bu ciddi artış, küresel sağlık otoritelerinin dikkatini çekmekte ve obeziteyi gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ülkeler için önemli bir halk sağlığı sorunu haline getirmektedir.

Obezitenin Tanımı ve Sağlık Üzerindeki Etkileri

Obezite, bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı şekilde artmasıyla boy uzunluğuna göre vücut ağırlığının normalin üzerine çıkması olarak tanımlanmakta; Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından ise vücutta aşırı yağ birikimi durumu olarak kabul edilmektedir. Bu kronik ve karmaşık sağlık problemi, enerji alımı ve tüketimi arasındaki dengesizlikten kaynaklanmakta olup, tip 2 diyabet, kalp hastalıkları, bazı kanser türleri, üreme ve kemik sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır.

Küresel Veriler: Aşırı Kilo ve Obezitenin Yaygınlığı

DSÖ'nün 2022 yılı verilerine göre, dünya çapında 2,5 milyar yetişkin aşırı kilolu, 890 milyondan fazlası ise obez olarak sınıflandırılmaktadır. 18 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 43’ü fazla kilolu, yüzde 16'sı ise obezite problemi yaşamaktadır. Ayrıca 5-19 yaş grubunda 390 milyondan fazla çocuk ve ergen fazla kilolu; bunların 160 milyonu ise obezite ile mücadele etmektedir. 1990 yılında çocuk ve ergenlerde obezite oranı yüzde 2 iken, 2022 itibarıyla bu oran yüzde 8’e yükselmiştir.

Obezite Artışı Artık Gelir Seviyesinden Bağımsız

Önceleri yüksek gelirli ülkelerde yoğunlaşan obezite sorunu, günümüzde düşük ve orta gelirli ülkelerde de belirgin şekilde artış göstermektedir. Özellikle Afrika ve Asya kıtalarında çocuklarda aşırı kilo oranları önemli bir yükseliş sergilemiştir. 5 yaş altı çocuklarda aşırı kilolu oranı Afrika’da 2000 yılından beri yaklaşık yüzde 12,1 artarken, 2024 yılında bu yaş grubundaki çocukların neredeyse yarısı Asya’da bulunmaktadır.

Obezite ile Mücadelede Küresel Eylem ve Önlemler

Obezite ve aşırı kiloya bağlı hastalıkların büyük oranda önlenebilir ve yönetilebilir olduğu vurgulanırken, DSÖ erken ve yaşam döngüsü boyunca uygulanacak önleyici müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Bu müdahaleler arasında gebelikte sağlıklı kilo alımı, doğumdan sonra sadece anne sütüyle beslenme, ekran süresinin sınırlandırılması, şekerli içeceklerin ve yüksek kalorili gıdaların tüketiminin azaltılması, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının teşvik edilmesi ve düzenli fiziksel aktivite yer almaktadır.

DSÖ, küresel obezite krizine karşı acil ve etkili mücadele çağrısı yaparken, 2012 yılında kabul edilen ve 2025 ile 2030 yıllarını kapsayan beslenme ve diyabet programları ile çocukluk çağı obezite artışını önlemeye yönelik hedeflerin hayata geçirilmesini hızlandırılması gerektiğinin altını çizmektedir.