Dünya Hava Kalitesi Raporu 2025: Yeni Delhi Dünyanın En Kirli Başkenti Seçildi

2025 Dünya Hava Kalitesi Raporu Açıklandı

İsviçre merkezli hava izleme kuruluşu IQAir tarafından yayımlanan 2025 Dünya Hava Kalitesi Raporu, yaklaşık 10 bin şehirden elde edilen verilerle küresel hava kirliliği seviyelerini gözler önüne serdi. Rapora göre, yalnızca şehirlerin %14’ü, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenen güvenli sınır değerleri içerisinde yer aldı.

Yeni Delhi Sekizinci Kez Dünyanın En Kirli Başkenti

Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi, yıllık ortalama 82,2 µg/m³ PM2.5 seviyeleri ile üst üste sekizinci yılın sonunda dünyanın en kirli başkenti olarak tescillendi. Raporda, Yeni Delhi’nin elektrik üretimini büyük oranda fosil yakıtlardan sağlaması ve ülkenin fosil yakıt bağımlılığı nedeniyle hava kalitesinde ciddi sorunların devam ettiği belirtildi.

Hava Kirliliğinde Orta ve Güney Asya Öne Çıkarak Bölgesel Sorunları Gözler Önüne Seriyor

Bangladeş’in başkenti Dakka, Tacikistan’ın başkenti Duşanbe ve Çad’ın başkenti Encemine gibi şehirler de yüksek PM2.5 seviyeleriyle listede üst sıralarda yer aldı. Bu durum, özellikle Orta ve Güney Asya bölgelerinde hava kirliliğinin yoğun ve etkili kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

En Temiz Başkentler ve Ortalama Hava Kalitesi Değerleri

Öte yandan, hava kalitesi en iyi başkentler arasında Fransız Polinezya’dan Papeete 1,5 µg/m³, Porto Riko’dan San Juan 2,3 µg/m³ ve Barbados’tan Bridgetown 2,6 µg/m³ seviyeleriyle öne çıktı. Türkiye'nin başkenti Ankara ise yıllık ortalama 11,4 µg/m³ PM2.5 değerleriyle dünya listesinde 80. sırada yer aldı.

Çevresel ve İnsan Kaynaklı Faktörler Hava Kalitesini Önemli Ölçüde Etkiliyor

Raporda, 2025 yılı boyunca orman yangınları, toz fırtınaları ve volkanik aktiviteler gibi doğal olayların hava kalitesini olumsuz etkilediği vurgulandı. Ayrıca fosil yakıt tüketimi, sanayi üretimi, ulaşım, enerji üretimi, evsel ısınma ve tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan kirleticilerin özellikle gelişmekte olan ülkelerde hava kalitesinin düşmesine neden olduğu belirtildi.

Yapay Zeka Veri Merkezleri ve Yenilenebilir Enerjinin Önemi

Raporda ayrıca artan yapay zeka veri merkezlerinin enerji tüketimi ve dizel jeneratör kullanımı yeni bir hava kirliliği kaynağı olarak tanımlandı. Hava kalitesinde sürdürülebilir bir iyileşme sağlanabilmesi için yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması ve fosil yakıtlardan temiz enerji kaynaklarına geçilmesi kritik bir gereklilik olarak öne çıkarıldı.

Sonuç olarak, küresel hava kirliliğiyle mücadelede temiz enerjiye yönelimin artırılması, hem çevresel risklerin hem de insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerin azaltılması açısından vazgeçilmez bir strateji olarak değerlendirilmektedir.