Dünya Su Günü’nde Su Krizi: 2,2 Milyar Kişi Sağlıklı İçme Suyuna Erişemiyor

Küresel Su Krizi ve İnsan Hakları

Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği Başkanı ve İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu, dünya genelinde 2,2 milyar kişinin sağlıklı içme suyuna ulaşamadığını belirterek, temiz ve güvenli suya erişimin temel bir insan hakkı olduğunu ifade etti.

Su Krizinin Çok Boyutlu Etkileri

Karaosmanoğlu, 22 Mart Dünya Su Günü kapsamında yaptığı açıklamada, küresel su krizinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını; sosyal ve ekonomik dinamiklerin de kriz üzerinde önemli etkisi bulunduğunu dile getirdi. Ayrıca, Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında toplumsal cinsiyet eşitliği ile temiz su ve sanitasyon hedeflerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Suya Erişimde Artan Eşitsizlikler ve Kadınların Durumu

Güvenli suya erişimde yaşanan eşitsizliklerin her geçen gün daha da arttığını belirten Karaosmanoğlu, su krizinin etkilerinin ülke ve cinsiyet bazında adil dağılmadığını açıkladı. En fazla yükü kadınlar ve kız çocuklarının üstlendiğine dikkat çeken Karaosmanoğlu, Dünya genelinde 1 milyardan fazla kadının güvenli içme suyundan mahrum olduğunu söyledi.

Öte yandan, 1,8 milyardan fazla hanenin içme suyu hizmeti alamadığını ifade eden Karaosmanoğlu, su temini işinin ağırlıklı olarak kadınlar tarafından karşılandığını; kadın ve kız çocuklarının erkeklere oranla üç kat daha fazla su toplama işine harcadıklarını ve bu durumun günlük toplamda 250 milyon saat gibi büyük bir zaman kaybına yol açtığını bildirdi.

Sağlık ve Yönetim Açısından Su Krizi

Güvenli olmayan su, hijyen ve sanitasyon koşullarının çocuk ölümlerine neden olduğuna dikkat çeken Karaosmanoğlu, 5 yaş altındaki yaklaşık 1000 çocuğun her gün bu nedenlerle hayatını kaybettiğini vurguladı. Ayrıca kadınların su yönetimi kararlarında yeterince yer alamadığını, ülkelerin büyük bir bölümünde kadınların su yönetişiminde eşit katılım mekanizmalarının bulunmadığını hatırlattı.

Karaosmanoğlu, suyun her alanda kadınların aktif rol aldığı sürdürülebilir ve kapsayıcı yönetim modellerinin geliştirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Kadınların güçlendirilmesinin toplumsal eşitliğin yanı sıra su kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından kritik önemde olduğunu belirtti.

Su Kaynaklarının Sınırlılığı ve İklim Değişikliğinin Etkileri

Dünya üzerindeki toplam suyun sadece %2,5’inin tatlı su olduğunu ve bu suyun büyük kısmının buzullarda ve yer altı sularında depolandığını dile getiren Karaosmanoğlu, kullanılabilir tatlı su kaynaklarının son derece sınırlı olduğunu vurguladı. Ayrıca, iklim değişikliğinin su döngüsü üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, buzulların erimesinin su kaynaklarının sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini söyledi.

İklim değişikliği nedeniyle su döngüsünün öngörülemez hale geldiğini belirten Karaosmanoğlu, bunun barınma, enerji, gıda ve sağlık alanlarında riskleri artırdığını ve ekosistemlerin zarar gördüğünü aktardı.

Suyun Ekonomik ve Sosyal Önemi

Karaosmanoğlu, suyun sadece içme ihtiyacı için değil, aynı zamanda tarım, sanayi ve enerji üretimi gibi temel sektörlerin vazgeçilmez kaynağı olduğunu belirterek, suyun turizm ve gıda üretimi gibi birçok alanda ekonomik katma değer yarattığını bildirdi. Suyun sürdürülebilir kullanımı ve korunmasının üretim-tüketim dengesi açısından zorunlu olduğunu ifade etti.

Ortak Sorumluluk ve Geleceğe Yönelik Çağrı

Su kaynaklarının yönetiminde sivil toplum kuruluşlarının önemli bir rolü olduğu ve farklı paydaşların ortak sorumluluk anlayışı ile hareket etmesi gerektiğini aktaran Karaosmanoğlu, daha adil, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir geleceğe ulaşmak için herkesin etkin tedbirler alması gerektiğini sözlerine ekledi.