Elektronik Atıklardan Milyar Avroluk Altın ve Değerli Metal Kazancı: Evde Tutmayın, Ekonomiye Katkı Sağlayın

Elektronik Atıklardan Kazanç ve Çevreye Katkı

Uzmanlar, eski elektronik cihazlarda bulunan altın, gümüş, bakır, paladyum ve nikel gibi değerli metallerin geri dönüşüm yoluyla ekonomiye kazandırıldığını belirterek, kullanılmayan eski cep telefonu, tablet ve bilgisayarların çöpe atılmaması gerektiğini vurguluyor. Bu e-atıkların evlerde birikmesinin hem ekonomik kayıplara hem de doğaya zarar verdiği ifade ediliyor.

Geri Dönüşümün Ekonomiye ve Doğaya Faydaları

İstanbul Teknik Üniversitesi Sıfır Atık Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Börte Köse Mutlu, elektronik atıkların düzenli toplanması ve ayrıştırılması gerektiğine dikkat çekerek, bir telefondan ortalama 25-35 miligram altın elde edilebildiğini söyledi. Yüz binlerce telefondan çıkarılan altının ekonomiye önemli katkılar sağladığını belirten Mutlu, geri dönüşümün hammadde ve enerji bağımsızlığına da olumlu etkileri olduğunu kaydetti.

Dünyada ve Türkiye'de Elektronik Atıklar

Dünya genelinde elektronik atıkların sadece %20'sinin geri dönüşüme kazandırıldığını söyleyen Doç. Dr. Mutlu, Türkiye’de e-atıkların büyük kısmının henüz sistemli bir biçimde toplanmadığını ve bunun yıllık yaklaşık 1 milyar avroluk ekonomik kayba yol açtığını ifade etti. Eski cihazların doğru şekilde toplanması için lisanslı kuruluşların görev aldığını ve vatandaşların bu alanda bilinçlenmesi gerektiğini belirtti.

Elektronik Atıkların Toplanması ve İşlenmesi

Okan Üniversitesi Enerji Mühendisi Dr. Sevil Alp, Türkiye’de yaklaşık 1 milyon ton elektronik atık olduğunu ancak büyük çoğunluğunun kayıt altına alınmadığını belirtti. Bu atıkların sanayi ve savunma sektörlerinde kullanılan değerli metallerin “ikinci ham madde” olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Alp, atıkların evlerde tutulmasının hem ekonomik kayıp hem de kaynak israfı olduğuna işaret etti.

Yer Üstü Madenciliği ile Metallerin Kazanımı

Akademi Çevre Entegre Atık Yönetimi Endüstri AŞ tesis müdürü Zekican Gündüz, elektronik atıklardan değerli metallerin kazanılma sürecini anlattı. Atıkların önce sınıflandırıldığını, ardından plastik parçaların ayrıştırılarak rafineriye gönderildiğini, burada fiziksel ve kimyasal işlemler ile altın, gümüş ve bakır gibi değerli metallerin elde edildiğini belirtti. Gündüz, Türkiye’de artık tüm rafinasyon işlemlerinin yerli tesislerde yapılabildiğini ve bu sayede hem çevre korunduğunu hem de ekonomik değer üretildiğini açıkladı.

Vatandaşların Çöpe Atmak Yerine Sisteme Katkı Sağlaması Gerekiyor

Gündüz, birçok kişinin kişisel verileri ya da “tekrar lazım olur” düşüncesiyle elektronik atıkları evde tuttuğunu ancak bu cihazların hızla kullanılmaz hale geldiğini söyledi. Türkiye’de yaklaşık 1 milyon ton elektronik atık bulunurken, sadece 56 bin tonunun toplandığını ifade ederek, daha fazla e-atığın sisteme kazandırılması gerektiğini vurguladı. Bu işlemin “yer üstü madenciliği” anlamına geldiğini ve doğrudan doğal kaynakların korunmasına katkı sağladığını dile getirdi.

Sıfır Atık Hareketi ve Teşvikler

Doç. Dr. Börte Köse Mutlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın başlattığı Sıfır Atık Hareketi kapsamında yürütülen çalışmaların, elektronik atıkların daha sistematik şekilde toplanması ve geri kazanımı konusunda ilerleme sağladığını belirtti. Ayrıca devlet ve özel sektör tarafından uygulanan ekonomik teşviklerin, halkın bilinçlendirilmesi ve geri dönüşüm oranlarının artırılması için önemli olduğunu söyledi.