FAO'dan Kritik Uyarı: Küresel Gıda Fiyatları 38 Ayın Zirvesinde, 2026 Buğday Üretiminde Risk Artıyor

Küresel Gıda Fiyatları Nisan Ayında Üst Üste Üçüncü Kez Artış Gösterdi

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), uluslararası gıda fiyatlarının nisanda art arda üçüncü ay yükselerek son 38 ayın en yüksek seviyesine çıktığını açıkladı. Bu artış, enerji maliyetlerindeki yükseliş, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve bitkisel yağ fiyatlarındaki keskin artış gibi unsurlardan kaynaklanıyor.

FAO Gıda Fiyat Endeksi Yükselişte

FAO Gıda Fiyat Endeksi, nisanda bir önceki aya kıyasla %1,6 artarak 130,7 puana ulaşırken, Şubat 2023'ten bu yana en yüksek düzeye çıktı. Ayrıca endeks, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre %2 oranında artış gösterdi. FAO açıklamasında, artan enerji maliyetleri ve Orta Doğu'daki çatışmaların gıda fiyatları üzerindeki baskılarını artırdığı vurgulandı.

Hububat ve Bitkisel Yağ Fiyatlarındaki Gelişmeler

FAO Tahıl Fiyat Endeksi nisanda %0,8 artarken, ABD'deki kuraklık ve Avustralya'daki düşük yağış beklentileri buğday fiyatlarında yükselişe neden oldu. Ayrıca Hürmüz Boğazı'ndaki krizle birlikte artan gübre maliyetleri, üreticilerin gelecekte daha az gübre gerektiren ürünlere yönelme eğilimini artırarak fiyatları destekledi. Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi ise %5,9 artarak 21 ayın en yüksek seviyesine ulaşırken, bunu palmiye, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki yükseliş destekledi. Ham petrol fiyatlarındaki artış biyoyakıt talebini artırdı ve Güneydoğu Asya'da palmiye yağı üretiminin düşme endişesi fiyatların üst üste beşinci ayda artmasında etkili oldu.

Et ve Şeker Fiyatlarında Farklı Yönlü Hareketler

FAO Et Fiyat Endeksi nisan ayında %1,2 yükselerek tüm zamanların en yüksek noktasına ulaştı. Brezilya'daki kesime hazır sığır arzındaki kısıtlamalar, global sığır eti fiyatlarını artıran başlıca etken oldu. Buna karşılık, Şeker Fiyat Endeksi %4,7 oranında düşüş yaşadı. Çin ve Tayland’daki olumlu üretim beklentileri ile Brezilya’da hasadın başlaması şeker fiyatlarının gerilemesine katkı sağladı. Süt ürünlerinde ise Avrupa ve Okyanusya’daki yüksek üretim kapasitesi nedeniyle %1,1 oranında azalma görüldü.

FAO 2025 Küresel Tahıl Üretim Tahminini Yükseltti

FAO'nun Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu’na göre, 2025 yılı için küresel tahıl üretim tahmini yüzde 6 artışla 3 milyar 40 milyon metrik tona çıkarıldı ve böylece rekor seviyeye ulaştı. Bu revizyon, 2025/26 döneminde arzın büyük ölçüde olumlu seyredeceğine işaret ediyor.

2026 Buğday Üretimi ve Hürmüz Boğazı Riski

2026 yılı rekolte beklentilerinde buğday üretiminin 817 milyon tona gerileyeceği tahmin edilmekte olup, geçen yıla göre %2’lik bir düşüş anlamına geliyor. Buna rağmen üretimin son beş yılın ortalamasının üzerinde olması öngörülüyor. Raporda ayrıca, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının enerji ve gübre maliyetlerini artırdığı, bunun da buğday üretiminde risk ve belirsizlikleri sürdüreceği ifade edildi.