Fidan'dan Kritik Açıklama: İsrail'i Durduracak Aktör ABD, Savaşın Yayılma Riski Endişe Veriyor

Fidan, İran-ABD Krizi ve Türkiye'nin Merkezi Rolünü Anlattı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, TRT Haber'de yaptığı değerlendirmede, Ocak ayında İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yaşanan ve savaş eşiğine gelinen kritik gerilim sürecinin perde arkasını kamuoyu ile paylaştı.

Ocak Ayında Yaşanan Kritik Savaş Eşiği

Bakan Fidan, ocak ayında havaların savaş açısından çok ısındığını belirterek, 27 Ocak'ta Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasında gerçekleşen görüşmenin tarihi bir nitelik taşıdığını ifade etti. O dönemde ABD'nin bir saldırı kararı verme arifesinde olduğunu aktaran Fidan, Amerikalı yetkililerle yapılan görüşmelerde karar baskısının çok ciddi boyutlarda olduğunu gözlemlediklerini söyledi.

Fidan, İran Dışişleri Bakanı'nı İstanbul'da ağırladıkları 30 Ocak öncesinde yaşanan gerilimli bir gecede kendisine yapılan bir telefonla durumun vahametini anladığını ve konuyu Cumhurbaşkanı'na ileterek acil bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiklerini kaydetti.

Türkiye'nin Önerdiği Görüşme Mimarisi ve Geçici Soluk

Taraflar arasında arabuluculuk çabaları kapsamında, Amerikalıların dört konuyu aynı anda İran'a dayatmak istediğini ancak bunun kabul görmediğini belirten Fidan, Türkiye olarak alternatif bir görüşme mimarisi önerdiklerini açıkladı. Bu öneriye göre, iki konunun doğrudan taraflar, diğer iki konunun ise bölge ülkeleri nezdinde tartışılması planlanmıştı.

Bu formülün Amerikalılar tarafından olumlu karşılandığını ve İranlı tarafın da iç istişare için zaman talep ettiğini aktaran Bakan Fidan, bu sürecin sonucunda birkaç gün içinde çıkması muhtemel görülen savaşın geçici olarak durdurulduğunu vurguladı.

Görüşmelerin Tıkanması ve Savaşın Başlaması

Ancak, İran tarafının eski formata dönme kararı alması ve tarafların çözüm beklentilerindeki hız ile içerik farklılıklarının görüşmeleri tıkadığını ifade eden Fidan, 27 Şubat'taki son görüşmeden sonra durumun kötüye gittiğini anladıklarını ve 28 Şubat'ta savaşın başladığını hatırlattı.

Fidan, İranlıların Trump'ın üzerindeki karar baskısını daha iyi okuyup zamanında adım atmaları halinde İsrail'in baskısının bu kadar etkili olmayabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Savaşın Yayılma Riski ve Bölgesel Etkileri

Bakan Fidan, mevcut savaş ortamının yayılma riskinin Türkiye açısından en büyük endişe kaynağı olduğunun altını çizdi. Saldırıya uğrayan bölge ülkelerinin enerji altyapıları ve sivil hedeflerin vurulmasının, bu ülkelerin de sessiz kalamayacağı bir noktaya gelebileceğini ve cephenin genişleyebileceğini belirtti.

Enerji piyasalarında yaşanan ilk şokun ardından Avrupa'da enerji açığı ve enflasyon üzerinde ciddi baskı oluşturabileceğine dikkat çeken Fidan, yeni risk alanına piyasaların alışmasının da büyük sıkıntı yaratacağını ifade etti.

"İsrail'i Durduracak Aktör ABD'dir"

Fidan, savaşın durması için sürdürülen arabuluculuk çabalarına ilişkin olarak, İran'ın ateşkese daha açık olduğunu ancak asıl kritik noktanın Amerika'yı ikna edecek argüman setinin bulunması olduğunu vurguladı.

"Bu noktada İsrail'i de durduracak aktör Amerika'dır" diyen Fidan, ABD'ye belli konuların bölge ülkeleri ve Avrupa ülkeleri tarafından çok net anlatılması gerektiğini söyledi. Olası senaryolardan en çok etkilenecek ülkelerin Körfez ülkeleri, Türkiye ve Avrupa ülkeleri olduğunu hatırlatan Fidan, bu ülkeler arasında yoğun bir görüş alışverişi trafiği olduğunu ve Türkiye'nin tam da bu görüşmelerin merkezinde yer aldığını ifade etti.

Türkiye'nin Kriz Yönetimi ve Gazze'deki Durum

Bakan Fidan, Türkiye'nin tüm senaryolara karşı kurumlar arası koordinasyonla profesyonel bir kriz yönetimi yürüttüğünü, Cumhurbaşkanı'nın neredeyse saatlik bilgilendirildiğini ve bu alanda kurumsallaşmış bir yapıya sahip olduklarını belirtti.

Son olarak, mevcut savaşın Gazze'deki durumu olumlu etkilemediğini, aksine provokasyonlara zemin oluşturabileceğini kaydeden Fidan, bir taraftan savaşın durması için çalışırken diğer taraftan Gazze'deki insani yardım konularındaki aksaklıklarla da mücadele ettiklerini sözlerine ekledi.