Filipinler’de Bangsamoro Barış Süreci Kritik Evrede: TPMT Tarafları Anlaşmaya Bağlılığa Davet Etti

Filipinler’de Bangsamoro Barış Süreci Çözüm Bekliyor

Bangsamoro Barış Süreci İzleme Heyeti (TPMT), Filipinler’in güney bölgesinde devam eden barış sürecinin son derece hassas ve kritik bir aşamada olduğunu ifade etti. Heyet, sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi için tüm taraflara anlaşmaya yeniden ve tam bağlılık göstermeleri çağrısında bulundu.

Barış Sürecinin 12. Yılı ve Mevcut Durum

TPMT tarafından yapılan açıklamada, 2014 yılında Filipinler hükümeti ile Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MİKC) arasında Malacanang Sarayı'nda imzalanan tarihi Bangsamoro Kapsamlı Anlaşması’nın (CAB) uygulanmasında önemli mesafe kat edilmesine rağmen tamamlanamamış olduğu vurgulandı. Sürecin karşılaştığı gecikmeler, engeller ve çeşitli zorluklar nedeniyle halen kırılganlık taşımakta olduğu belirtildi.

Parlamento Seçimleri ve Demokrasiye Vurgu

TPMT açıklamasında, Bangsamoro Özerk Bölgesi (BARMM) vatandaşlarının kendi temsilcilerini seçeceği ilk Parlamento seçimlerinin 2026 Eylül ayına ertelenmiş olmasının endişe yarattığına dikkat çekildi. Bu seçimlerin süreci destekleyici nitelikte olması gerektiği ve demokrasinin temel unsurlarından "eşit saygınlık" ilkesinin mutlaka hayata geçirilmesi zorunluluğu ifade edildi.

Siyasi Yapı ve Karar Alma Mekanizmaları

Barış sürecinin başarıyla ilerlemesi için, anlaşmanın dayandığı gerçek anlamda demokratik bir Bangsamoro siyasi yapısı kurulması gerektiği; BARMM merkezli karar alma mekanizmalarının hayata geçirilmesi taahhüdünün önem taşıdığı açıklandı. Bu sistemlerin iki taraf arasında anlamlı diyalogu destekleyerek barışın devamlılığını sağlaması gerektiği belirtildi.

TPMT’nin Sürecin Devamındaki Rolü

TPMT, barış anlaşmasının tam uygulanmasına kadar tüm paydaşlarla birlikte sürece aktif destek vermeyi sürdüreceğini duyurdu. Tarafların anlaşmanın ruh ve metnine bağlılıklarını güçlendirmeleri, sürecin kalıcı bir barışa ulaşmasında kilit rol oynayacak unsurlar olarak öne çıkmaktadır.

Bangsamoro Bölgesinin Önemi

Bangsamoro bölgesinde yaşayan yaklaşık 5 milyon kişinin büyük çoğunluğunun Müslüman ve Moro etnik gruplarından oluşması bölgenin sosyal dokusunu oluşturmaktadır. 2019 yılında yapılan referandumlarla Bangsamoro Organik Yasası kabul edilerek özerklik tesis edilmiş ve Bangsamoro Özerk Bölgesi resmi olarak kurulmuştur. Bu kapsamda, Bangsamoro Geçiş Otoritesi’nin oluşturulması barış sürecinin temel adımlarından biri olmuştur.